Musikoterapia zaintzaileen ikuspuntutik

17/Jul/2016 Artikuluak, Beste terapia batzuk

musikoterapia2“Medicina Paliativa” aldizkariaren azken zenbakiak dakar Madrilgo San José Fundazioak egindako artikulua, Evaluación de un programa de musicoterapia en una UCP. La perspectiva de los cuidadores” izenburupean eta Mireia Serrak, Vicente J De Luisek eta Jordi Vallsek sinatuta. Artikuluaren arabera, musikoterapia aintzat hartzen dute hala Society for Integrative Oncology elkarteak nola Office of Cancer Complementary and Alternative Medicine bulegoak. Erabilgarria da sintomak kontrolatzeko, besteak beste mina, botagura eta antsietatea. Besteak beste Cochranek sostengatua. Artikulu zehatz honetan, zaintzaileak kontuan hartu dituzte, beti ere proportzioa ia 2:1 dela emakumezkoen alde eta zuzeneko musika erabili dute. Sostengu emozionala eta erlaxazioa izan dira emaitza on nagusiak honen arabera. Eta iruzkinen artean hauek:

  • Senideak ere zaintzearren eskerrak ematea“.
  • “Bere alderik alaiena ateratzea, ezkututa zegoena”.
  • “Nire aitari ez genion sekula kantatzen entzun”.
  • “Gitarra jotzen hunkitu egin da, gure haurtzaroa berreskuratu du”.
  • “Atzamarretan berreskuratu du mugikortasuna gitarra jotzean”.
  • “Musikak laguntzen du arima sendatzen eta bakea ekartzen”.
  • “Gauean galdetzen du aitak noiz etorri behar den arparena”.

Bestela, uztailak 11tik 13ra antolatu dute Gasteizen udako eskola IMAP institutuak, “30 urte historia elkarrekin eraikiz” izenburuarekin.

Azkenik, musikarekin lotuta baina ez musikoterapiarekin, hemen “Support after Suicide” australiar elkarteak egindako bideo ederra. “You’re Not Alone“.

Ondo amaitu asteburua!

Ezer ez da betiko

12/Jul/2016 MikroIpuinak

kostaldeaEsnatzean, leihotik begiratu zuenean, ikuspegia sinesteko ez modukoa zen. Bera bezala, malekoian eta lehenengo tunelean hamarnaka pertsona zegoen ordu hartan mendebalderantz begira ahoa bete hortz. Ekialdera so eta bai, Mollarri hortxe zegoen betiko legez, baina bestaldean xagua falta zen ortzmugan. Erokeria zen baina San Anton desagertuta zegoen postaletik.

Laster iritsi ziren kostaldera helikopteroak zerutik, urpekariak eta surflariak itsasotik eta txirrindulari tropelak eta agintariak errepideetatik. Mendeetako uhartea ur azpian ez zuten topatu, inork ez zuen zarata arrarorik entzun aurreko gauean, ekaitzarik ez zen egon, denboralerik ez. Goitik ere ez zen eraso lurtarrik edo estralurtarrik etorri,

Urteak igaro ziren norbaitek izen bereko elizaren azpi-azpian egon zitekeela susmatu arte. Kostaldetik hamarnaka kilometrotara, Ibaizabaleko itsasadarraren eta hiriaren lehendabiziko aztarnen behe-behean, lurraren erraietan barne-barnean sartuta.

Baina nola?

Soinu-banda: Aitor Mudoh.

Zerorako itzulera

07/Jul/2016 Dolua, Zineman

returntozero.jpgDuela denbora bat blog honetan pelikula honen berri eman nuen, baina aurtengo udaren hasiera arte ez dut aukerarik izan eseri eta ikus-entzuteko.

Dolu perinatalarekin lehenengo harreman zuzena, bizitza errealean, Iker Barandiaran eta Eider Otxoaren bidez eduki nuela esaterik badaukat, ibilbide profesionalean seguru baietz. Geroxeago Izaskun Andonegi eta Kristina Pavon ezagutu nituen, hau ere bizitza errealean. Baina biografia pertsonalean Josu Peña Bandrés izan zen lehenengo mugarria ibilaldi honetan. Josu izan zen eduki ez genuen anaia, laugarrena izango zena geure hiruron atzetik, hilik jaio zena. Txiki-txikia nintzen lehendabiziko aldiz zilbor-hestearekin itota ume(ki) bat hil zitekeela entzun nuenean, amaren ahotik, horixe gertatu zitzaionez Josuri.

Beraz zeluloidetik kanpo dolu bitxi hau bizi izan nuen txikitan, guztiz konturatu barik noski, ozta-ozta hitz egin genuen-eta honi buruz etxean. Baina ziur aski nire bizitzaren lehendabiziko dolua izan zen, eta 40 urte eta gero orain ulertzen saiatu naiteke zer suposatu zen gertakari hura geure amarentzat, eta aitarentzat.

Filmera itzulita, pasarte batean pertsonaia batek beste bati eskertzen dio gai honi buruz hitz egin izana, entzun izana. Hain gutxirekin konformatzen baikara baimendutakoak ez diren egoeretan.

Hala ere, Mikel Iturriak arrazoia dauka, inor ez da hiltzen, gogoratzen dugun bitartean.

Anochece en la India

27/Jun/2016 Onkologikoak ez direnak, Zineman

anocheceenlaindiaJuan Diegok haragiztaturiko elbarritasuna, bakardade opiomanoa, inpotentzia, dolua eta amodioa, iraganaldirako egindako barne bidaia. Eta hala ere zaintzaile samaritarra, Clara Voda errumaniarrak interpretatuta. Giza miseriei buruzko pelikula espainiar polifonikoa, gazteleraz eta errumanieraz, komunitate etorkin txinatarrarendako begirada batekin, Turkian eta Indian errodatutako pasarteekin. Chema Rodriguezek zuzenduta eta idatzita, zati bat Suediak diruz lagunduta.

Baleko lana, lagundutako suizidioa tartean jorratzen duena. Ez dago hainbeste film honi buruzkoak, eztabaida gizartean dagoen arren. Gure zainketa aringarriak ez dira pertsona guztiengana iristen, eta horrela gertatzen da pertsona batzuk ez dutelako geure modua hobesten, pertsona batzuk bestelako bideak aukeratzen dituztelako.

Info+.

Hasierarako itzulera

21/Jun/2016 MikroIpuinak, Onkologikoak ez direnak, Zaintzaileak

ilargiaGauero legez ogera lagundu eben, nahiz eta gau hori desbardina izan. Ilusio guztiagaz sartu zan ogean Begoña Bilbao, jausitako hortza burukoaren azpian kontu handiz lagata, beste hainbatetan egin bezala. Abizen arrunteko aspaldiko sagua orduan, teilatuko Maritxu gona gorriduna gaur: “Eutsi hagin zaharra”, mantra baten moduan, “eta ekarri barrixe”, lokartu arte errepikatu, “eutsi hagin zaharra”, behin eta barriz, “eta ekarri barrixe”, ostera be…

Lo, Izaskun Ibarra zaintzaileak hurrengo goizean horrela topatu eban, irribarrea ezpainetan. Arretaz pakete txiki bat almohadapean utzi eta hortz zaharra eroan. Burua ez da erabat galtzen, beti gelditzen da guardian neuronaren bat, zubi lanak egiten iraganaldiagaz, edo hori esaten dau behintzat Itziar Deba medikuak.

Horregaitik musika.

Ivan Ilitxen irakaspenak

13/Jun/2016 Dolua, Literaturan, Sarean

tolstoi130 urte igaro dira Lev Tolstoi-k klasiko handi hau idatzi zuenetik, eta orduko medikuek hilurren dauden gaixoengan erakusten zituzten jarrera urrunak ez dira hain desberdinak gaur egun. Senideen artean isiltasunaren konspirazioa ere nahiko antzekoa. Eta bitartean gorriak ikusten bakardadean, morfina bai baina giza berorik ez…

Tolstoiren liburutik Andu Lertxundiren blogera: Baldar gabiltza dolumin hitz egokiak asmatu nahian. Formula zaharrekin eroso ez, eta azkenean doluan dagoenarengana hurbiltzeko adorerik gabe. Batzuetan, zorionez, umore beltzak desblokeatzen du kontua, eta berba egokiak baino erabat lekuz kanpo dagoen zerbait botatzen dugu, irribarrea ekarri dezakeena behintzat. Esate baterako, “Gaitz erdi!” Mundiala!

Heriotza errituekin ere blokeatuta xamar gaude azken urteotan, “monoteismoan fedea galdu genuenetik” hain zuzen ere, Hedoi Etxarte-k zutabe bikainean apuntatzen zuenean bezala, bidenabar hileta zibil baten adibide ederra konpartituz.

Denen ixtorioak, Joxerra Garzia-k ederki idatzitakoa: “Heriotzari buruzko gure esan-idatziak topiko errepikatuak izan litezke, baina gertuko heriotza batek eragiten dizkigun sentipenak aldiro berriak dira.”

“Topikoak topiko, hainbeste zor diegu gure hildako kuttunei”. Hain zuzen ere, Joxerra.

Adiorik Gabe

10/Jun/2016 Antzerkian, Dolua, Suminetik bakera

adiorikgabe90 minutu, lau atal, lau artista: Joxan Goikoetxea, Mireia Gabilondo, Teresa Calo eta Iñaki Salvador. 3 ekitaldi Antzoki Zaharrean uztailean, irailean eta azaroan. Donostiako 2016 kultura hiriburutzaren barruan.

Gune bat indarkeriek eragindako doluak jorratzeko oroimenetik, emozioetatik, bakean. Literatura,antzerkia eta musikatik. Hitzak eta hotsak oroibide.

In memoriam:

Mikel Zabalza Garate

Juan Manuel Gartzia Cordero

Garrido-Velasco familia

Eugenio Olaciregui Borda

Tomas Alba Irazusta

Enrique Casas Vila

Geronimo Vera Garcia

Aureliano Calvo Val

Santiago Oleaga Elejabarrieta

Francisco Javier Gomez Elosegui

Maria Jose Bravo del Valle

Angel Jesus Mota Iglesias

Info+: “Heriotzaz harago dagoen bizitza”.

Psikologia, errehabilitazioa, etxeko ospitalizazioa eta zainketa aringarriak Neumologian

05/Jun/2016 Onkologikoak ez direnak

COPDMasterclassNeumologian ere gauzak aldatzen ari dira. Aspaldiko partez mota honetako foroetara joan barik, ostiral eta larunbatean Madrilen egon naiz BGBK-ren inguruko ikastaro batean, Europa mailako adituek emandakoa. Besteak beste, bi hitzaldi interesgarri ikus-entzun ahal izan nituen “zainketa aringarriak” modu agerian aipatuz.

Alde batetik, Mark Elliott (Leeds, UK) neumologoak “Non-invasive ventilation in the acute and stable COPD patients: for whom, when and how”  hitzaldia eman zuen, eta bertan ahalegin terapeutikoa murriztea edo egokitzea  naturaltasunez planteatu zuen kasu batzuetarako(“sometimes enough is enough”), baita honi buruzko artikulu bat konpartitu ere.

Aurreko egunean, halaber, Josep Roca (Barcelona, CAT) ildo beretik ibili zen (“How to detect exacerbations?”), plan kliniko integralak, telemedikuntza, errehabilitazioa, etxeko ospitalizazioa eta zainketa aringarriak nabarmenduz. Izan ere, NEXES project izeneko egitasmoa abian ipini dute nagusiki Katalunian, Grezian eta Norvegian, KronikGuneren zuzendaria ere bertan dagoelarik. Halaber, Dr. Roca-k “Pulmonary rehabilitation before, during and after exacerbations”  eman zuen tailer moduan ikastaroan, eta beste pare bat interesgarriak izan dira egun hauetan: “Hospital-at-home for COPD exacerbations” (Claus Vogelmeier, Marburg/D) eta “Physical and psychological consequences of exacerbations” (Nicolas Roche, Paris/F eta José Luis López-Campos, Sevilla/E).

Egia esan, oso pozgarria da sintomei eta arlo psikologikoari buruz ere ikus-entzutea foro hauetan, eskala pronostikoak eskuragarri edukitzea (BODE), identifikatiboak (NECPAL), disnearen neurtzaileak (MMRC), bizitza-kalitaeari buruzko galdetegiak (SGRQ) eta abar. Telemedikuntzari dagokionez, Gurutzetako Etxeko Ospitalizazioan egon nintzenean “TELEPOC” proiektuaren nondik norakoak ezagutzeko aukera eduki nuen adibidez, Errehabilitazioa eta Neumologiaren artean burututakoa bertan eta Galdakaon.

Ezagunak dira halaber Donostia Ospitalean azken urteotan abiatutako taldea  Ebidentzian Oinarritutako Medikuntzaren inguruan, Joxe Artetxe eta kolaboratzaileena Barne-Medikuntzaren barruan, BGBK duten gaixoak barne. Halaber geroxeago martxan ipinitako paziente pluripatologikoen programak EAE-n zehar, azken finean bizitza-kalitatea bilatzen dutenak eta gaixotasun kronikoen fase aurreratuetan aplikatutakoak kasu gehienetan, BGBK duten gaixoak barne.

Gauzak eta pertsonak mugitzen ari dira.

Info+: Recomendaciones sobre Atención al final de la vida en pacientes con EPOC.” (Normativa SEPAR 2009).

H-rekin

28/May/2016 Aulki Hutsak, Humanizazioa

HUCIHumanizazioa. Haizerauntsia, Huracán, Hurricane,… Heras, Gabi. 2014ko otsailean abiatu zuen “Proyecto HU-CIizeneko bloga intentsibista madrildar honek, zainketa intentsiboetako bere espezialitatetik beste espezialitateetara zabaltzeko asmoz, nazioarteko mugimendua, gazteleraz eta ingelesez. Gaur egun osasun arloko blogik ezagunenetarikoa da, eta mugimendu osoaren aktibitatea erabat frenetikoa da, sare sozialetan, hedabideetan, biltzar eta foroetan.

Heriotza da zaintzen ari diren esparru bat, eta nik beti gogoan izango dut zelan jaso nuen interkontsulta hori Zainketa Intentsiboetako Unitatetik, Gurutzetako Ospitalean, neu  Zainketa Aringarrietako kontsultan nengoen hartan. Ematen zuen bi espezialitateen arteko lotura bera ezinezkoa zela, gure presentzia zerbitzu hartan jokoz kanpo zegoela. Eta azkenean zer eskatzen ziguten eta albiste txarrak emateko lana hartzea.

Hurrengo kontaktua Koldo Martinezena izan zen, dokumentala egiteko zertzelada hori eman genuenean, bere hitzetan “niretzat zainketa intentsiboetako unitateak oso leku egokiak dira zainketa aringarriak egiteko.” Berriro kontraesana, baina hortik abiatu nintzen horri buruzko artikuluak irakurtzen. Hor mundu bat zegoen eta deskubritzen ari nintzen, Iñaki Saralegui ere ezagutu nuen, martxan nengoen.

Harremanetan ipini gara duela gutxi “haizerauntsia” eta biok, bitxia da zenbat gauza posible dituzun amankomunean eduki pertsona batekin berau modu birtualetik kanpo ezagutu gabe. Bere eskuzabaltasunari esker ia 230 DVD banatu dizkiete egun hauetan HU-CIren II. Jardunaldietan Bartzelonan inskribatutako pertsona guztiei. “Aulki Hutsak” bihotz gehiagotara iristen, bi munduak berriro konektatzen.

Harrigarria, edo ez hainbeste. Hau guztia posiblea ez ezik egin beharrekoa da gizakion artean.

Haparan.

 

Komedia beltza (II)

19/May/2016 Sarean

aitziberkike“Batek daki” Aitziber Garmendiak berezko modu bihurrian aurkeztutako telebista saioa da, haize freskoa lehenengo kanalerako. Aurreko astean, gai zailagoari ekin zioten, ‘heriotza’ hain zuzen ere, ikuspuntu batzuetatik: Felix Zubia medikuarekin tunel amaierako argirik ba ote dagoen, Kike Amonarriz-ekin umore beltzaz, Mikel Markez abeslariarekin heriotzaren doinuaren bila, irakasle batekin zelan tratatu behar den gaia haurrekin, tanatorio bateko langile batekin hiltzeak zenbat kostatzen duen eta medium eta igarle bategaz alde esoterikoa jorratu zuten.

Kikeren esaldi batekin gelditzen naiz: “Irria da minaren antidotorik onena”. Ederra benetan. Ondo egindako lana.

On-line saioa ikus-entzuteko.

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer

Skip to toolbar