You are browsing the archive for Aulki Hutsak.

Gasteiz errukitsua

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Bizi gara!, Humanizazioa, Osatzetik Arintzera, S(u/a)minetik bakera, Zarautz Errukitsua

gasteizerrukitsuaHiri berdea, hiri zaharra, hiri jazz zalea, hiri saskibaloi zalea, hiri gupidakorra, hiri berria, hiriburua. Aurten SECPAL 2018 nazioarteko zainketa aringarrien biltzarra Gasteizen antolatzen ari dira (gara), Europa jauregian, ekainaren 7tik 9ra.

Mila inguru osasun profesional bildu baino lehen, Gasteizko hiritarrei begira hainbat ekitaldi antolatzen ari dira (gara) hirian zehar, baita hiru probintzietako beste udalerri batzuetan ere. Maiatz honetan zehar, hiria bete-betean izaerarik errukitsuena hartzen ari da. Lehenengo urratsa Zine Foruma izan da, lau pelikula lau astetan, Florida zinema areto zentrikoetan: “Aulki Hutsak” gurea, “Arrugas“, “Wit” eta “Los Demás Días“, hurrenkera honetan. Hauekin batera, poesia (“Poetas en mayo“),  antzerkia (“El sendero de las emociones“) eta elkarrizketa (“Mendian hil, hirian hil. Jorge Nagorerekin solasean”). “Vivir con Voz Propia” ekimena dago ekitaldi hauen gehien-gehien atzean. Eta borobiltzeko, maiatzaren 29an Death Cafe masiboa antolatu dute Gasteizko toki batean baino gehiagotan, baita Getxon, Orion, Donostian, Arrasaten eta Zarautzen ere.

Eta amaitzeko, errukiaren esanahiarekin bat egiten duen bestelako emanaldi bat antolatu dute (dugu) beste kontestu batean Oihaneder zentroan, hiriko erdigunean. Maiatzaren 20an, 19:00etan, plazer baduzue: “S(u/a)minetik bakera”. Koldo gasteiztarra eta Naia zeanuritarraren eskutik, Mudoh-ren musikarekin. Doluaren bideekin bat egiten duen obra eszenikoa, indarkeriak eragindako heriotzekin, bestearen begiradarekin. Martxoaren 3ko bost eraildakoen, Fernando Buesaren eta gainontzeko 37 biktima gazteiztarren hutsuneekin. Iñaki Etxaberen eta Isaias Carrasco arrasatearren aulki hutsekin.

Arrasatetik Bartzelonara

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Dolua, S(u/a)minetik bakera

santantoniJauzi itzela da 20.000 biztanleko herri batetik 3 milioi pertsona bizi den hiri baterakoa. Tarteko geldialdia egin izana zen asmoa, baina gauzak horrela atera dira. “De la ira amarga a la pau” izenburua edukiko du ekitaldiak katalanez, narratzaileak Robert Manrique eta Rosa Lluch izango dira eta aretoa Calàbria 66 izenekoa, ONCE erakundearen eraikin zaharra, Sant Antoni auzoko elkarteek berreskuratua kultura, hezkuntza eta elkarlanerako.

Robert duela 3 urte luze ezagutu nuen Monzón (Huesca) herrian, Marta Sariñenaren ekimenez eta han “Aulki Hutsak“-ekin egin genuen proiekzioaren inguruan. Urteekin, zirkuluak behin eta berriz ixten nabilelako sentsazioa gero eta handiagoa daukat, eta hau guztia horren adibide argia da. Marta, izan ere, Alba Payàs psikoterapeuta eta maistraren ikaslea izan zen, Izaskun Andonegi, Maite Urzain eta Nuria Vega izan diren moduan. Eta Alba, doluaren arloan, erreferentziazko pertsona da hala Penintsula Iberikoan nola hemendik kanpoan ere. Horregatik izan da hain garrantzitsua Albaren parte hartzea “S(u/a)minetik bakera“-n. Horregatik eta Aitor “Mudoh” eta biok bere jarraitzaileak garelako.

Otsailaren 24an daukagu hitzordua Bartzelonan, Alba Payàs ekitaldira gonbidatuta dago, eta berarekin batera hango lagunak eta etorri nahi duen oro. Bartzelonako Euskal Etxean ere abisatu dugu (eskerrik asko Josune), bertan “AH”-ekin izandako harremanaren haritik. Beste zirkulu bat.

Asteburua aprobetxatuko dugu La ferida d’Hipercor. Barcelona 1987 erakusketa bisitatzeko, Bartzelonako Historia Museo zoragarriaren barruan. Gainera, bisita gidatu oso bereziaren bidez, Robert beraren eskutik. Borobila.

Eta azken zirkulua, dakigunez, Rosarekin itxiko dugu. Ernest bere aita “Elkarri”-ren inguruan zegoen, elkartearen kidea zen, nire aita eta biok bezala. Izan ere, “SB”-k ederki jasotzen du “Elkarri”-ren izpiritua. Eta, gauza jakina da, Ernest Lluch Donostia zale handia izan zen. Gaur egun Amarako kultur etxeak bere izena darama, Anoeta estadioan. Hortik gora, ospitaleen gunean, nire gurasoak bizi ziren, eta bertan etxean hil ziren. Ama duela 3 urte (osteguna izan da bere urteurrena), aita duela 10.

Katea ez da eten.

Hiri errukitsuak

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Bizi gara!, Humanizazioa, Zarautz Errukitsua

portuzaharraNaomi Hasson itsasoz bestaldetik itzuli da zorionez, geldirik egoteko ez, bestela garena ez ginateke izango.  Getxo Zurekin  martxan dago, besteak beste. Hiri eta ekimen gupidatsuen artean sartu da beraz itsasadar ondoko udalerria, EHko seigarren populatuena dena. Gasteiz eta Iruñearekin batera sartu da sare interesgarri honetan, zerrendan Badajoz, Sevilla, Derry, Limerick, Buenos Aires, Bogotá edo Medellín ere daudelarik.

Ostegunean Algortan egon nintzen geure Aulki Hutsekin Naomik gonbidatuta, Getxo Zurekin ekimenetik. Portu Zaharra oinez berriro bisitatu, begiratokitik Abrako kresala bizia usaindu eta itsas handiko ikuspegia zoragarria zen. Villamonteko aretora ez zen jende asko gerturatu, baina kalitatea ona izan zen. Aurpegi ezagunak eta ezagunak ez zirenak, solasaldi mamitsua. 4 urte pasa eta gero oraindik disfrutatu ahal izatea gauza handia da. Solasaldi bakoitzean ikuspuntu desberdinen bat harrapatzea, bizipen diferenteren bat, bizi gara!

Amaitzeko, duela 4 urte pasako oroitzapen bat burura etorri zait, guztiz harira datorrena: Azken ukituak ematen ari ginen dokumentalari, eta printzipioz oso atsegina ez zen tramite bat egin behar nuen. Xabier Leteren poema bat (“Otoitza”) erabili nahi genuen AH-en, eta “Elkar” argitaletxearen bidez iritsi nintzen Leteren egile eskubideak zituen pertsonarengana. Telefonoz hitz egin nuen berarekin, Toledon negoen momentu hartan, kongresu batean. Eta tramite delikatua zena, ez genekienez diru kontuekin zelan ibiliko ginen, elkarrizketa erabat atsegin bihurtu zen. Joxan Artzek poema hura erabiltzeko baimena ez ezik, bere “bedeinkapen guztiak” eman zizkidan oraindik gauzatu gabe zegoen proiekturako.

Energia hura oraindik ere bere lana egiten ari da, Joxan. Esker mila.

Itsasoak eta zeruak

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, MikroIpuinak

botilamezuarekinItsasoko korronteak, mareak eta ordutegiak ondo ezagutzen ditu mezua botilaren barruan bidali zidan pertsonak. Esandako egunean iritsi zitzaidan, harrigarriki puntual, eta berak emandako instrukzioei jarraituz igorri nion bueltan erantzuna. Baietz, prest nengoela ozeanoa hegoalderantz zeharkatzeko.

Hegazkinean harritu zidan pertsona bat tabakoa erretzen ikusteak, patxada ederrean. Inguruan begiratu eta inor ez zegoen esnatuta, erretzailea eta biok kenduta. Azkenean iritsi eta mezuaren igorlea ezagutu nuen, nahiz eta lehenengo aldia izan aurrez aurre elkar topo egiten genuela. Uharte hartako beste biztanle askorekin batera pantailaren aurrean eseri ginen, eta pelikula ikusi, entzun eta irakurri genuen. Jakina, ondorengo solasaldia eta igandekoa. Eta mahaia konpartitzea. Bere etxeko atea zabaldu zidan, “lasai egingo duzu lo hemen.”

Bigarren egunean, hango mendiko errepideetatik txango atsegin bat egin genuen, beroa gora-behera. “Hau probatu behar duzu”, esan zidaten. “Hemen bizi ziren gure arbasoak, sakan eta kobazulo hauetan lurperatuta daude. Eta han atzean dauden harkaitzak ikusten dituzu? Haiek ere sakratuak ziren”. Harritu nintzen zuhaitzekin, ez nituen paisaia haietan gaztainondoak espero. “Laster iritsiko gara kostaldera berriro, eta hor behean haize freskoaz gozatuko dugu”.

Konspiratzeko lekua primeran aukeratuta zegoen biharamunean. Infutsioak eta konfutsio arina. Hor ez zegoen izpiriturik, “soseguz hitz egin dezagun heriotzaz”. Eta topa egin genuen, bizitzaren alde, hondartza haren ondoan. Iparraldekoak gehiago gustatu zitzaizkidan hegoaldekoak baino. Hala ere, beti dago bazterren bat jendetzatik urruti, eskerrak emateko eta agur esateko.

“Hurrengoan nik bidaliko dizut beste mezu horietako bat, baina hegazti baten bidez, V andereñoa”. Haizeak, hodeiak eta egutegiak ondo ezagutzen dituen horietako bat.

 

Zorioneko zoramena

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Humanizazioa

granadaUrte bat igaro ostean, HUCI proiektuaren bigarren jardunaldietan geure aulki hutsak Bartzelonan berriro egon eta gero, zorioneko zoramen honetan ostera ere parte hartu dugu AH eta biok. Oraingo honetan bete-betean, egitasmo honen atzean eta inguruan dauden hezur eta mamizko pertsonak ezagutuz, Granadan: Gabi Heras, José Manuel Velasco, José Carlos Igeño, Ruth Molina, Alfredo S Moraza, Mamen Segovia, Meritxell Naranjo, Enric Benito, Joan Carles March, Virginia Ruiz, … Gainera berriz ere topatu dut Jose Ignacio Ricarte aspaldiko laguna Ibizatik eta Leticia Ruiz granadarra, mediku humanista, lankidea izandakoa eta konplizea, Gasteizko taldea Iñaki, Elena, Patxi eta Esperanza. Baita ezagutu dudan jende berria ere.

Sinpletasuna azpimarratuko nuke lehenik eta behin. Bestelako osasun biltzarretatik urrun, sinpletasuna, naturaltasuna eta gertutasuna izan dira jardunaldi hauetan sumatu ditudan ezaugarri nagusiak. Formatu honen barruan, pasa den martxoaren 23an ekimen masiboan parte hartutako Death Cafe guztien kartelak erakutsi zituzten, tartean Zarautzekoa eta Gasteizkoa.  Leticia RR-ren “Límites” argazki erakusketa ere ikusi ahal izan nuen. Eta jardunaldien mamiari dagokionez, Joan Carles eta Bimbelak egindako sarrera hitzaldia, ZIUetatik pasatutako gaixoen testigantzekin osatutako mahai inguru hunkigarria. Emergentzietan, Pediatrian, Onkologian, Neurologian eta Nefrologian dauden ekimen batzuk, humanizazioarena arlo guztietako kontua delako. Musikoterapia ZIUetan, erabat zoragarria. Pazienteak bentilatzeko beste modu zoro bat. Eta errukia HU-CIn.

Lehenengo egunean, 6 tailerren eskaintzaren barruan doluari eta aurretiazko borondateei buruzkoa eman genuen María Escudero eta biok. Ia-ia beteta eduki genuen gela, gehiengo absolutua erizainak zirela, gehienak emakumezkoak, andaluziarrak, ekialdekoak edo mediterranearrak, eta Intentsiboetako esparrukoak. Solasaldi mamitsu eta luzea gozatu genuen, eta post scriptum moduan Miguel Hernandezen poema elegiakoa lagatzen dizuet. (Gràcies Lluís! ).

 

 

Poz aldrebesa

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Bizi gara!, Dolua, Literaturan, S(u/a)minetik bakera

pozaldrebesaGiza harreman (homosexual)en korapiloak, galerek sortutako sentipenak, dolua oso presente dago lehenengo orrialdeetatik liburu honen hondoan (eta azalean). 1980. hamarkadako Bilbo dago galdutako osagai horien artean, askori nostalgia ekartzen diguna, era pertsonal eta desberdinetan noski. Gainera, modu jostarian, egileak begiratzen die gaur egungo ikuspuntutik iraganaldiko elementu horietako batzuei. Azken finean osasuntsua den bidea hartuta, doluarena hain zuzen ere.

Juanjo Olasagarre (“Mandelaren Afrika”, 1998; “Ezinezko maletak”, 2004) ezagutu nuen zuzenean duela 2-3 urte, Botxo maitean. Mahaia konpartitu genuen eta pasatu nintzen bere irakurlea izatetik interlokutorea izatera. Atsegin handiz, afari eta afariondoko hartan luze egon ginen galeren inguruan, heriotzari buruz ere bai noski, baina beste zentzu bat bilatzen ari zen Juanjo lan honentzako dokumentatzen ari zenean. Orain deskubritu dut zer: Oroimena galtzeak ekartzen duen despertsonalizazioa da liburuaren gakoetako bat, baina kasu honetan ez (G)altzheimerrak eragindakoa, baizik eta adin ertaineko gizon bati bularreko infartu batek ekarritakoa. Hor ere ondo dokumentatzen ibili da gizona, eta horren gainean harilkatu du literatura lana, Iruñea eta Bilbo artean kokatutako istorioa.

Irribarrez ikusi dut zelan bihurtu duen benetako dokumental bat fikziozko beste bat. Eta irribarrez diot “Aulki Hutsak” bilakatu duelako euskal gatazka politikoari buruzko “Dolutan”, hain zuzen ere momentu hauetan biktima biren dolu prozesuak aztertzen ikus-entzunezko beste proiektu bat prestaketetan gabiltzanean Aitor Mudoh laguna eta biok. Bizitza zer den. Fondoan antzeko kezkak ditugu denok, eta bakoitzak aukeratzen du zelan adierazi, nola kanporatu. Hizkuntza aukeratzen dugu, edo hizkuntzak aukeratzen gaitu. Literatura, musika, antzerkia, zinema.

“Poz aldrebesa” (Susa, 2017) Donostian aurkeztean berriro konpartitu dugu mahaia Juanjok eta biok, zarauztarren eta zarauztarrak ez direnen konpainia onean, berriro ere atsegin handiz.

Bizi gara!

Ganbaratik ondo egon

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Bizi gara!, S(u/a)minetik bakera, Zineman

ganbara

 

 

 

 

 

Aurtengo urriaren amaieran “Ganbara” euskarazko zinemaren gordailua aurkeztu zuten Tabakalerako eraikinean, Donostian, oraindik barrutik ezagutzen ez dudan leku erakargarri horretan. Ordutik 200dik gora lan sartu izan dituzte bertan, izan film luze edo labur, dokumental edo animaziozkoak. Euskadiko Filmategiaren barruko ekimena da, eta egia esan kristoren tontorra da “AH” horrelako gune batean sartu izana, miretsitako profesional horien artean gure lekutxoa egin izana. Eskerrik asko Maialen Goñi!

2016ko ibilbidea oso tartekatua izan da, Familia Medikuntzako elkarteak Bilbon antolatutako mintegi berezia eta jendetsuan gure parte hartzetik, bertako zine-forumean (Mikel Baza!), Getariako proiekziora (Mavi Carceller!), eta hortik Gasteizera, Osakidetzak ofizialki gonbidatuta. Geltoki gutxi izan dira, baina aipatzekoa izan da azkena, Euskal Herritik kanpo izandakoa, Badajozeko “Videomed” nazioarteko zinemaldi medikoan. Bertatik itzuli ginen azaroan sari batekin. Euskadi Irratiatik ere harremanetan ipini ziren, Alaia Martinen “Zubiak” saiorako. Ahaztu gabe Gabi Herasen eskuzabaltasuna HU-CIren jardunaldietako partaideei geure DVDa zabaltzeko. Baita Herria 200 Eliza-ren aldizkarirako kolaborazioa (Kepa Mtnez de Lagos!) eta Hamaika Telebistan geure dokumentala proiektatu izana ere.

Bejondeigula beraz!

 

PD.- 2017rako proiekturen bat mugitzen hasia dago, laster kontatuko dizuet. Urte berri on!

Eliza 2000 Herria: Jaio, bizi, hil

%A %B %e%q, %Y in Antropologia apunteak, Aulki Hutsak, Bizi gara!, Dolua, Sarean

jaiobizihilKepa Martinez de Lagos-en bidez jaso nuen gonbidapena monografiko honetan parte hartzeko, Iker Bilboko lagunaren aitaren bidez. Eliza 2000 Herria elkarteari buruz entzuna neukan, eta Félix Placer teologoaz, eta egia esan kriston ilusioa egin zidan proposamena, azken finean Elizaren inguruko proiektua denez, neure biografiaren beste zirkulu bat osatzeko aukera bikaina.

Urrian argitaratu dute aldizkaria, 263 zenbakiduna, eta heriotzari buruzko monografia da, 38 urteetan lehenengo aldiz euren esanetan. Eta zinez aberatsa da emaitza, ikuspuntu askotatik lortu dutela jorratzea. Roberto Lazpita-k filosofia aldetik begiratzen dio heriotzari, Nietzsche eta Unamuno aipatuz besteak beste. Kepa Arrate-k bestela zen tradiziotik apunte batzuk ekartzen ditu. Aitxus Iñarra-k suizidioaz jarduten du, “Narayamako balada” pelikula japoniar klasikoa komentatuz adibide moduan. Arantxa Manterola luze dabil eutanasiari buruz, Nicolas Bonnemaison mediku lapurtarraren kasu ezaguna gogoraraziz. Jokin Urain-ek apunte antropologikoak egin ditu erritoei eta hileta kristauei buruz. Mikel Arizaleta-k, aldiz, “Jaungoikoa hil dela” iragartzen du. Maria Nely Vásquez-ek artikulu ederra idatzi du ondorengo bizitzari buruz, Hans Küng teologo ospetsuak ere “Heriotza zoriontsua” liburuan jasotzen duena. Heriotza arreba/ahizpa moduan kontzeptu frantziskotarra Donepetri-k aukeratu du.  Eta Gregorio Ubierna-k heriotzaren aurreko beldurra modu gordinean erakusten du.

“Heriotza eta gero: bizitza gelditzen garenontzat”  idatzi dut nik. Eskatu zidaten “Aulki Hutsak” -etik abiatzea eta egin dudana izan da disekzio bat. Hasteko, doluak pluralean tratatuz eta ondo hiltzearen desioari buruz bi hitz. Dokumentalaren arlo espirituala errepasatuz gero, Errenteriako Fatima parrokiaren taldearen aportazioa, Julio Etxeberriaren heriotza eta hiletaren, Arantzazuko santutegiaren presentzia, eta inguruan Marije Goikoetxea, Izaskun Andonegi eta Arantzazu Ibarrondo bereziki. Xabier Leteren otoitza hiru ahotsetan eta Julio Gómez-en “La hora de la verdad” liburua. Eta kontrapuntuan, Koldo Martinez-en pasarte gogoangarria eta Lori Thompson-en puntua hileta zibilei buruz. Ipar eta Hegoaren arteko kontrasteekin amaitzen dut, filmografia proposamen batzuekin batera.

Kanpoan gelditu dira Imanol Miner eta Naiara Palacín-en aipamenak haserreari buruz, Jaungoikoarekin, Arantzazuko amabirjinarekin, bete-betean hemen ere sartu behar zirenak.

Bizi gara!

AH Badajoz

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak

badajozVideomed zinemaldi oso berezia da, Medikuntza eta Osasunaren arloak uztartzen dituena Zinemarekin. Orain dela 31 urte abiatu zuten lehenengo aldiz Badajozen, han behean eskuinerantz, Espainia eta Portugal arteko mugan. Extremadurako erakunde publikoek sostengatua da eta nazioarteko izaera dauka, izan ere Latinoamerikarako ere erreferentziazko ekitaldia bada. Urtero herrialde gonbidatua aukeratzen dute, eta aurten esate baterako Kuba da.

Aurten 100 bideo, dokumental edo pelikula aukeratu dituzte lehiaketarako, eta horien artean geure “Aulki Hutsak” egongo dira. Azaroak 21ean proiektatuko dute, astelehena da eta han egongo naiz gure lana aurkezteko. Herrialde askotako jendea egongo da, eta arratsalde hartan konpartituko dugu kartela izenburu hauek dituzten filmekin: “Mi salud, mi derecho”, “El medicamento, un derecho secuestrado”, “Historias para contar” eta “Ars medica”.

Esango dizuet zinemaldi honetako lan ugari teknikei buruzkoak direla, Kirurgiari buruzkoak eta abar. Izan ere teknologia berriei eta telemedikuntzari arreta berezia eskatzen dietela Badajozeko topaketa honetan. Geureak bestelako ukitua dauka, bistan da, ez hain medikoa eta are gutxiago teknikoa, baina eskertzekoa da izaera humanista dauzkaten lanak ere plazaratzea.

Kontatuko dizuet.

H-rekin

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Humanizazioa

HUCIHumanizazioa. Haizerauntsia, Huracán, Hurricane,… Heras, Gabi. 2014ko otsailean abiatu zuen “Proyecto HU-CIizeneko bloga intentsibista madrildar honek, zainketa intentsiboetako bere espezialitatetik beste espezialitateetara zabaltzeko asmoz, nazioarteko mugimendua, gazteleraz eta ingelesez. Gaur egun osasun arloko blogik ezagunenetarikoa da, eta mugimendu osoaren aktibitatea erabat frenetikoa da, sare sozialetan, hedabideetan, biltzar eta foroetan.

Heriotza da zaintzen ari diren esparru bat, eta nik beti gogoan izango dut zelan jaso nuen interkontsulta hori Zainketa Intentsiboetako Unitatetik, Gurutzetako Ospitalean, neu  Zainketa Aringarrietako kontsultan nengoen hartan. Ematen zuen bi espezialitateen arteko lotura bera ezinezkoa zela, gure presentzia zerbitzu hartan jokoz kanpo zegoela. Eta azkenean zer eskatzen ziguten eta albiste txarrak emateko lana hartzea.

Hurrengo kontaktua Koldo Martinezena izan zen, dokumentala egiteko zertzelada hori eman genuenean, bere hitzetan “niretzat zainketa intentsiboetako unitateak oso leku egokiak dira zainketa aringarriak egiteko.” Berriro kontraesana, baina hortik abiatu nintzen horri buruzko artikuluak irakurtzen. Hor mundu bat zegoen eta deskubritzen ari nintzen, Iñaki Saralegui ere ezagutu nuen, martxan nengoen.

Harremanetan ipini gara duela gutxi “haizerauntsia” eta biok, bitxia da zenbat gauza posible dituzun amankomunean eduki pertsona batekin berau modu birtualetik kanpo ezagutu gabe. Bere eskuzabaltasunari esker ia 230 DVD banatu dizkiete egun hauetan HU-CIren II. Jardunaldietan Bartzelonan inskribatutako pertsona guztiei. “Aulki Hutsak” bihotz gehiagotara iristen, bi munduak berriro konektatzen.

Harrigarria, edo ez hainbeste. Hau guztia posiblea ez ezik egin beharrekoa da gizakion artean.

Haparan.

 

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer

Skip to toolbar