You are browsing the archive for MikroIpuinak.

Monjea eta atxa

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak

AtxorrotxHerritik gora atxa, laino artean, eta tontor ganean baselexa. Horren zaindaria, monje anakoreta, mutua, meditatzailea, musikagilea. Izan be, haren abotik berbarik urten ez arren, musika doinuak trukatzen ditu sarritan bertaratzen diran txoriekin edo, beste barik, bere buruagaz. Konposaketak sortzen ditu halaber etxetzat dauan baselexa barruan, gela txikian, gregoriar kantuek inspiratutako doinu elektronikoak.

Herriko jenteak erotzat hartu eban aspaldian, tarteka baserritar batzuk berataz errukitu eta janari apur bat eta kalean erositako material informatikoa igotzen badeutsiez be. Inork ez dau lortu berbaz komunikatzea, keinuka eta idatziz baizik. Herrikoak abisatzen ditu kanpai kolpeen bidez datorrenari buruz. Ekaitza iragartzeko, esate baterako, kolpe zehatz batzuk joko ditu kanpandorre txikitik.

Bakardade gorri hartan, atx haien artean, abadeak bizipoza lortzen dau musika eta meditazinoaren bidez. Denporaren igarotzeak kolpatu arren, heriotzaren aurrean bildurrik ez dau sentitzen. Atxaren moduan, bera be sortu zan noizbait denporan. Atxa eguzkiak, euriek, edurrek, tximistek eta haxeek higatzen dabe. Zuloetan kabiak ipintzen dabez hegaztiek, eta trokak baliatzen dabez axeriek eta basurdeek aterpetzeko. Baina bizirik al dago atxa? Barruan sortzen diran iturburuak ez al da bizitza? Iturburuetatik errekastoetara, eta hortik mendiko aintziretara. Edo ibaietara, herriak zeharkatzen eta azkenik itsasoratzen.

Monjeak misterioa deskodetzen saiatzen bizitza igarotzen dau. Horra erokeria.  Idazle dohainak ez ditu monjeak alabaina, eta misterioa musika klabean interpretatzen dau. Ordenagailu hartan dagoz urteetako gogoeta eta meditazino guztiak. Kodifikatutako entziklopedia oso bat. Monjearen ondare baliotsua, edo eremutar zahar baten eldarnioak. Hainbat kaletar jo dau jakinminak, urruntasunak piztutako mitoak. Agurea hil ostean baloratzen hasiko dira asko, kanpai soinurik handik goitik iritsiko ez jakiezanean. Atxa be mutu geldituko danean.

Moebius hemen

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak

moebiusAutobusetik jaitsi eta kontrako espaloian adineko emakume goiztiar bat ikusi nuen, ezpainetan zigarroa, 40ºC 07:55etan. 80 urte inguruko andre erretzailea atzean utzi, izkinan bira hartu eta urrunean soinu erritmiko bat hasi nintzen entzuten, kolpe lehor azkarrak, pilotaleku ondoko parketik zetozenak, tak-tok, tak-tok, tak-tok. Parkera ailegatzean, ping-pong mahaian serora bi elkarren aurka zebiltzan goizeko ordu harrigarri hartan.

Aurrera jarraitu nuen, hala ere, eta ibaira hurbildu nintzen. Eta hango ikuskizunak are gehiago utzi ninduen ahoa bete hortz: Ibaiaren ibilgua erabat lehorra zegoen, urik ez zen hortik igarotzen aurreko egunetan, asteetan, hilabeteetan eta urteetan bezala. Ez zegoen ahaterik edo arrainik, eta korrika joan nintzen kaleaz bestaldera, beste ibaia ikustera. Hori ere siku-sikua. Mendeetan eta mendeetan zehar bi ibaiek etengabean bat egin eta itsasorunzko bidea hartu eta gero, ikuskizun irrealak lortu zuen urduri ipintzea.

Urratsa azkartu nuen, ospitalera arrapaladan sartu eta, han barruan, panorama ez zen lasaigarriagoa. Segurtasun-zaintzaile kankailua topatu nuen xake partida  batean murgilduta bere arreta guztiarekin. Bere aurrean ume bat zegoen eta, bere besotxoan, hodi bat eta hodiaren jarraipena plastikozko poltsa bat gako batetik eskegita. Zalantza izpirik gabe, kimioterapia. Izua kontrolatu nahian, bihotza taupaka, igogailua deitu nuen. Segundu batzuk geroago, minututzat hartu nituenak, ateak zabaldu ziren, eta hor barruan artalde txiki bat zegoen sartuta. Ez zegoen denborarik egoera absurdo horretan zentzua bilatzeko, ardien artean sartu nintzen eta botoiari sakatu hirugarren solairuraino. Korrika zeharkatu nuen korridorea eta izerditan sartu geure bulegoan. Inor ez zegoen, ezer ez zegoen, ez ordenagailurik, ez aulkirik edo altzaririk. Ezta telefonorik ere, norabait deitzeko, norbaiti. Korridorera itzuli nintzen, ez nuen ikusi nahi hor kanpoan zegoena, baina beste erremediorik ez neukan.

Pazienteen geletan ez zegoen ohiko jende zaharra oheetan edo besaulkietan. Oherik eta besaulkirik ez zegoen eta, atso eta agureen ordez, ume gaixoak zebiltzan animaliekin batera, oreinkumeak, basurdekumeak, katakumeak eta haurrak elkarrekin jolasten anabasa alaian. Eldarnio horren barruan ez nuen espero erizainik edo zelaririk topatzea. Sendagileek ospitalea abandonatu zutela argi neukan. Eurek lagatako tokian, albaitari talde batekin topo egin nuen eta geldi-geldirik geratu nintzen pasilloaren erdian. Hurbiltzen hasi ziren neuregana, kontu handiz.

Ezin nien ezer esan, ahotsik gabe geldituta, horietako baten eskuan xiringa bat, animalia handiekin erabiltzen den horietakoa. Hiru solairu beherago segurtasun-langilea egongo zen, nolabait.

 

P.D. Veratrum; P.D.’ Moebius.

Itsasoak eta zeruak

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, MikroIpuinak

botilamezuarekinItsasoko korronteak, mareak eta ordutegiak ondo ezagutzen ditu mezua botilaren barruan bidali zidan pertsonak. Esandako egunean iritsi zitzaidan, harrigarriki puntual, eta berak emandako instrukzioei jarraituz igorri nion bueltan erantzuna. Baietz, prest nengoela ozeanoa hegoalderantz zeharkatzeko.

Hegazkinean harritu zidan pertsona bat tabakoa erretzen ikusteak, patxada ederrean. Inguruan begiratu eta inor ez zegoen esnatuta, erretzailea eta biok kenduta. Azkenean iritsi eta mezuaren igorlea ezagutu nuen, nahiz eta lehenengo aldia izan aurrez aurre elkar topo egiten genuela. Uharte hartako beste biztanle askorekin batera pantailaren aurrean eseri ginen, eta pelikula ikusi, entzun eta irakurri genuen. Jakina, ondorengo solasaldia eta igandekoa. Eta mahaia konpartitzea. Bere etxeko atea zabaldu zidan, “lasai egingo duzu lo hemen.”

Bigarren egunean, hango mendiko errepideetatik txango atsegin bat egin genuen, beroa gora-behera. “Hau probatu behar duzu”, esan zidaten. “Hemen bizi ziren gure arbasoak, sakan eta kobazulo hauetan lurperatuta daude. Eta han atzean dauden harkaitzak ikusten dituzu? Haiek ere sakratuak ziren”. Harritu nintzen zuhaitzekin, ez nituen paisaia haietan gaztainondoak espero. “Laster iritsiko gara kostaldera berriro, eta hor behean haize freskoaz gozatuko dugu”.

Konspiratzeko lekua primeran aukeratuta zegoen biharamunean. Infutsioak eta konfutsio arina. Hor ez zegoen izpiriturik, “soseguz hitz egin dezagun heriotzaz”. Eta topa egin genuen, bizitzaren alde, hondartza haren ondoan. Iparraldekoak gehiago gustatu zitzaizkidan hegoaldekoak baino. Hala ere, beti dago bazterren bat jendetzatik urruti, eskerrak emateko eta agur esateko.

“Hurrengoan nik bidaliko dizut beste mezu horietako bat, baina hegazti baten bidez, V andereñoa”. Haizeak, hodeiak eta egutegiak ondo ezagutzen dituen horietako bat.

 

Libertario Coscojalesen beste istorio harrigarri bat

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak, S(u/a)minetik bakera

zubieskegiaLibertario Coscojales, Argalario Mendibil eta Olegario Serantes  1910eko hamarkadaren erdialdean jaio ziren Bizkaiko Ezkerraldean, Portugaleten, Trapagaranen eta Santurtzin hurrenez hurren. Txikitako garai haietan urrun zituzten anarkismoa, Gerrate Zibila eta, are gehiago, Bizkaiko Labe Garaietako urrezko arroa eta migrazio mugimendu handia.

Euren haurtzaroan herri haietako paisaietan baserriak, landak, itsasontzi batzuk eta etxe multzo bakanak baino ez zeuden. Portugaleteko zubi eskegia zutik zegoen bizpahiru hamarkada aurretik. Larrainetako funikularra urte haietan ipini zuten abian, hiru lagunek “La Reineta” deitzen zutena, adineko 7-10 urterekin. Santa Eulaliako ikastetxea ere ia estreinatu berria zeukaten, eta garai berekoa zen San Juan de Dios ospitalea. Olegario bertan jaio zen, eta hortik ez urrutiegi Gerra garaian Libertario eta Argalario fusilatuko zituzten, Santa Eulaliatik gertu xamar, Cabieces auzoan, hilerriaren hormaren kontra “Esperanto!” oihukatuz, “Itxaropena!” alegia.

Baina hori askoz geroago gertatuko zen, amaieran izan ere. Orduko haurtzaro hartan heriotza mutiko haientzat urruneko paisaia baino ez zenean, itsasadarraren bestaldean zeuden Eskumaldeko jauregi eta etxebizitza dotoreak baino urrunagoak. Hiruretatik Gudatik garaile eta bizirik aterako zen bakarrak, Olegariok, bizileku hartuko zuena. Irabaztea zer kontu polita den…

Libertario eta Argalario hil eta gero, euren arimak elkar topatu ziren urteerara, hamarkadetara, zubi esekiaren inguruan ikus-entzukizun harrigarri hori montatu zutenean, Bizkaiko Zubia izena monumentuari eman zioten garaian. Munduko jazz bandarik onena bertan zegoen transbordadorean sekulako kontzertua ematen, Penintsulako hego-mendebaldetik etorriak, “A Milhor Banda do Mundo”. Itsasadarraren alde bietan jendetza izugarria bildu zen. Eta “Abra K Abra” irratiari esker eskualdeko aspaldiko botere faktiko kulturalak ere entzuten egon ziren zuzenean, anarkia perfektuan, Kadira Qatifa, Ibai Zabala, Ingrid Erasmusson, Valeria Fetuccini, Aitor Mena, Itxaso Mendizabal, Andrés Karramarro, Peio Baroja, Monica Trelew, Jon Goikoetxea “Juangoiko” edota Manu Gandiaga “Gandi”.

Eskumalderaino ere iritsi ziren irratiko uhinak, baina Olegario beste zeregin batzuk zituen fenomeno kultural haren lekukoa izatea baino. Bizitzan garailea izatea zer den, aizue!

 

Ezer ez da betiko

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak

kostaldeaEsnatzean, leihotik begiratu zuenean, ikuspegia sinesteko ez modukoa zen. Bera bezala, malekoian eta lehenengo tunelean hamarnaka pertsona zegoen ordu hartan mendebalderantz begira ahoa bete hortz. Ekialdera so eta bai, Mollarri hortxe zegoen betiko legez, baina bestaldean xagua falta zen ortzmugan. Erokeria zen baina San Anton desagertuta zegoen postaletik.

Laster iritsi ziren kostaldera helikopteroak zerutik, urpekariak eta surflariak itsasotik eta txirrindulari tropelak eta agintariak errepideetatik. Mendeetako uhartea ur azpian ez zuten topatu, inork ez zuen zarata arrarorik entzun aurreko gauean, ekaitzarik ez zen egon, denboralerik ez. Goitik ere ez zen eraso lurtarrik edo estralurtarrik etorri.

Urteak igaro ziren norbaitek izen bereko elizaren azpi-azpian egon zitekeela susmatu arte. Kostaldetik hamarnaka kilometrotara, Ibaizabaleko itsasadarraren eta hiriaren lehendabiziko aztarnen behe-behean, lurraren erraietan barne-barnean sartuta.

Baina nola?

Soinu-banda: Aitor Mudoh.

Hasierarako itzulera

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak, Onkologikoak ez direnak, Zaintzaileak

ilargiaGauero legez ogera lagundu eben, nahiz eta gau hori desbardina izan. Ilusio guztiagaz sartu zan ogean Begoña Bilbao, jausitako hortza burukoaren azpian kontu handiz lagata, beste hainbatetan egin bezala. Abizen arrunteko aspaldiko sagua orduan, teilatuko Maritxu gona gorriduna gaur: “Eutsi hagin zaharra”, mantra baten moduan, “eta ekarri barrixe”, lokartu arte errepikatu, “eutsi hagin zaharra”, behin eta barriz, “eta ekarri barrixe”, ostera be…

Lo, Izaskun Ibarra zaintzaileak hurrengo goizean horrela topatu eban, irribarrea ezpainetan. Arretaz pakete txiki bat almohadapean utzi eta hortz zaharra eroan. Burua ez da erabat galtzen, beti gelditzen da guardian neuronaren bat, zubi lanak egiten iraganaldiagaz, edo hori esaten dau behintzat Itziar Deba medikuak.

Horregaitik musika.

Euri horia (mikrobertsioa)

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak

APlebiaAmariellaVicenta Pesués zaharrak ez zuen eguerdia arte jakingo. Betiko moduan, amortzua hartu bitartean, eltzekaria prestatzeari ekin zion, lapikoa sutan ipinita xuabe-xuabe. Mantso zihoan denbora beretzat, leihoan jarrita euriari begira. Data horietan ez zuen seniderik espero, eta bestelako bisitaririk ere ez zen herrixkan agertuko, eguzkirik gabe normalean oso gutxi ziren animatzen zirenak behintzat. Benetako mendizaleak bakarrik, baina egun hartan ezta horiek ere. Aitortu behar izango balu, kanpotarrak gustuko zituela esango luke. Gustura begiratzen zituen leihotik, edo balkoitik, edo etxearen atari ondoan harrizko eserlekutik. Entretenigarria zen. Bitxiak ziren txano eta arropa horiekin, tramankulu haiei begira, hizkuntza horietan mintzatzen. Onarturik bera ere exotiko xamarra izango zela kanpotar haientzat, oinetan egurrezko eskalapoi horiekin, bakardade egoskor horretan.

Herrian zutik zirauten dozena erdi bat etxek eta elizak, baina bizi Santiago Mimbres eta bera bakarrik bizi ziren bertan. Bakoitza bere etxean, aspaldiko desioak apalduta eta alarguntasun solidario onean. Urtez urte eraikitako elkarbizitza armonikoan. Ibarreko okinak, furgonetan okela, arrautzak, barazkiak eta bestelako jakiak ere eramaten zizkien andreak, ezin zuen sinetsi agure eta atso horiek nola posible zuten hor goian horrela bizi. Nola ez ziren zahar egoitza batean amaitu ibarreko beste hainbat bezala. Aurrerabidean, hainbat gauza eta pertsona bazterrera bota. Galtzadak, zuhaitzak, etxeak, geure bidean zeudenak. Eta euren bien familiak kenduta, okina bera, larunbatero abadea, lantzean behin postaria, urtebetetzeetan kazetariak eta eguraldiak gehiegi baldintzatutako kanpotarrak ziren hurbiltzen bakarrak. Egia esan senideak arduratzen ziren, baina egun haietan Santiagoren familia ere ez zen etorriko, lan kontuak zirela-eta.

Eguerdian, Vicentak buruan zapi beltza ipini zuen, lapikoa esku batean hartu eta bestean makila. Etxetik irten eta apurka-apurka aldatza igo zuen, betiko moduan Santiagoren tximiniatik kea ateratzen zela konprobatuta. Kanpoko atea bultzatu eta barrura sartu zen. Senideek kontrakoa iradoki arren, ez zeukan zentzurik giltzak erabiltzea hor goian. Eskileretatik gora mantso, ordulari zaharrak zutunik hamabi aldiz jo zuen. Goiko solairua zapaltzean, oholek betiko krakada leunak egin zituzten eta, ezkaratzeko supazterrean, enborrek txinpartekin emeki erantzuten zuten. Orduan jakin zuen, Santiagok ez ziola erantzuten eta besaulkian albo batera okertuta zegoela konturatu zenean. Orduan jakin zuen herriko azken biztanlea zela.

 

Eguberri urdinak

%A %B %e%q, %Y in Dolua, MikroIpuinak, Oroimenean, Osatzaile zauritua

gabonakubanZaila izango da aurten Gabonak ospatzea. Eguberria zerbait baldin bada umezaroa da, geure hirurona aspaldian atzean gelditu zen eta Igorrek eta Pellok euren haurtzaroaren etapa hori gainditu dute jada. Etxeko sutondo barik aulki hutsak garrantzitsuegiak dira aurten, geure artekoa apurtu da eta, kristalezko puskak batzeko makurtu bagara ere, gaitza izango da anaitasunari eustea.

Euria egingo bazuen sikiera, hotza, freskura, behelainoa. Baina ez, eguraldiak ere momentuz ez du batere laguntzen. Ezer ez da berdin ezta kontu horietan ere. Eta urri, azaro eta abenduko hilabeteak atzera nork itzuliko dizkigu ez dakigu gainera, inoiz gertatzekotan.

Galerak pisutusuegiak dira batzuetan, oskarbi urdinarekin batera arima ere dundu kolorekoa dagoenean. Badakigu elurra egin behar duela, zerua itsaso zikin bat izango dela berriro. Batzuetan gertatzen dira horiek ere.

Sutondoaren bila mendebalderantz aurten. Agian ura ere topatuko dugu azkenean.

 

Buzzin’ in my head: Euriaren zain.

Zer deuko honek Botxok ez deukonik?

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak, Osatzaile zauritua

zarautz

M: Tira, itsas ondoan dagoela.

I: Noski, eta hondartz oso polita, baina horretaz gain zer?

M: Euskara Jendea.

I: Hara bestea! Jakina!! Han normala da kalean entzutea bazterrik bazter. Baina itsas ondoan egoteaz, eta hondartz politaz eta Euskara Jendeaz gain, zer deuko Zarautzek Bilbok ez deukonik?

M: Bizitza kalitatea.

I: Bizitza kalitatea, bizitza kalitatea? Hori bai pijokeria!

M: Aizu, honek Monty Pythonen gidoi bat ematen du! Originaltasun pixka bat ipintzen badezu, ederki!!

I: Bueno, egia esan Zarautzek ez deuko gauza bat Bilbok badeukona. Baina lotsa emoten deusta…

M: Zer baina?

I: Zezen plazarik ez deuko.

M: …

Dendariarena

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak

oldshopJendetsua eta euritsua joan zen goiza Zazpi Kaleetako arropa eta osagarrien denda zaharrean. Hainbeste erosleri arreta eman ostean, eten horrek gogora ekarri zion bertan bezero berezi hura, aspaldian topatu gabekoa. Bera baino nagusiagoa zen andrea, hiriburutik kanpo bizi zen, kostaldean, alarguna zen eta hirira seme-alabak bisitatzera etortzen zen. Foulard, jertse edo beste osagarriren bat erosten zuen puntual, bere burua apaintzea gustoko zuen andreak.

Bihozkada batek bultzaturik, mostradore azpian zuen egunkarira jo eta hil-mezuen atala arakatu zuen dendariak. Izena ez zekien, baina argazkiko aurpegia berehala ezagutu zuen. Lankideak erreleboa eman eta gero bazkaltzera joan zen etxera, burumakur, kalean malkoek euriarekin bat eginda.

Gaua ondoezak jota eman zuen, begiak ondo ezin bildu, makal jaiki eta goibel abiatu zen arropa eta osagarrien denda zaharrera. Harritu zion karriketan ez jenderik ez euririk topo egitea. Pertsiana altxatu eta harrigarria egin zitzaion argirik ezin piztea. Pareko liburu-dendan sartu eta egunkaria erosi zuen goizero bezala eta, dendako iluntasunean, ez zen estonatu eskelen artean bere burua argazkian eta azpian bere izen-abizenak ikustean.

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer

Skip to toolbar