You are browsing the archive for S(u/a)minetik bakera.

Afaloste

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera

AfalosteGernika Gogoratuz, Bakeola eta Gernikako Bakearen Museoaren eskutik afari (eta afaloste) oso berezia eduki genuen lehengo egunean Bilbon. Bestelako klabean bazkariak eginda genituen “Umore Ona” txokoan Jokin Alberdirekin, umeak eta gu gazteagoak ginenean, baina aurrekoan otordua nahiko desberdina izan zen. Mamitsua erabat.

Kausalitate hutsa da Gernikatik ekimena abiatu izana. Txarto gogoratzen ez banaiz, orain arte Amurrion, Irunen, Etxebarrin, Donostian eta Gernikan bertan antolatu dute bizipen hau azken hilabete hauetan. Eta bizipena diot lehenik eta behin hori izan zelako, niretzat behintzat, ekintza hau. 20 pertsonok elkarren artean trukatu genituen barrukoak, giro lasaian eta askean. Non nengoen ni hori eta hura gertatu zenean? Hiru zatitan banandu zen ekimena: Afaria baino lehenagokoa, afaria bera eta ostekoa. Lehenengoa izan zen luzeena, aurkezpenak egin genituena eta istorio pertsonalak mugitzen hasi ginena. Koldo R Bengoa lagunarekin joateko plazerra eduki nuen (milesker beste behin ere abegi onagatik). Eta eskatu ziguten sukaldeko osagai batekin  euskal gatazka lotzea. Biok ozpina aukeratu genuen.

Afarian bertan (milesker sukaldariei!), iraganaldia, orainaldia eta etorkizunari buruz hausnartu genuen. Lehendabiziko platerrean, nola bizi izan genituen “The Troubles” orduan, non eta nola harrapatu gintuzten. Bigarrenarekin, orain eta hemen zelan ikusten dugu kontua, “Gauza,” Iban Zalduaren hitzetan. Eta postrearekin ortzemuga nola ikusten eta usaintzen dugun. Oso aberasgarria izan zen Rifetik Euskal Herrira etorritako bi gizon talde honetan egon izana. Plano pertsonalean ere bai.

Elkarbizitza pil-pilean. Zoritxarrez, ez dut uste gizarte honetan modu nabarmenean nola elkar bizi kezka handiegia denik. Aktualitate soziopolitikoak tamalez horixe erakusten digu. Zorionez, pil-pilean jende eta elkarte asko lanean ari da, poliki, emeki. Isilean. Zarata mediatikoetatik at. Bakoitzak ahal duen moduan. (Hedabide ofizialen bidez azken mugimendu baten berri jaso dugu egunotan).

Milesker bihotzez antolatzaileei. Espero daigun Gernikan zeozer polita egitea holako batean…

Gasteiz M3

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera, Zineman

GasteizM3Hiri honetara behin eta berriz itzultzen naiz, ez dakit zergatik baina fondoan, ziur aski, badakit. Trantsizio garaian jaio ginenok, gainera, iraganaldi hartara itzultzen gara tarteka. Neu behinik behin bai. Haurtzarora azken finean, gertakari latzak beste batzuk pairatzen zituzten bitartean gu goxo bizi ginen burbuila hartara.

Luis Peña Gantxegi arkitektoak diseinatu zuen San Frantzisko Asiskoaren eliza, Gasteizko sarraskiaren kokalekua. Besteak beste, Gasteizko Foru Enparantza, Donostiako Trinitate Plaza, Bilboko Itsas Museoa edo Zarauzko Vista Alegreko dorrearen egilea izan zen oñatiarra. Eta lotura berezia eduki zuen Bartzelonarekin, hain zuzen ere hango Arkitektura Eskolan irakasle ibili zen 1976 eta 1982 artean.

1976an, halaber, itzuli zen Lluís Llach Bartzelonara abestera, isilaldi bortxatuaren ostean. (Post)frankismo hark debekatu zion kantatzen gironarrari, eta (post)frankismo hark berak eragin zituen 5 hildakoak Gasteizen, 1976an.

Víctor Cabacok jaso ditu gertakari historiko haiek, Llachen hil-kanpaiak sorrarazi zituztenak. Hain urruti ez dagoen postfrankismo haren inpunitatea eta ahanzturaren politika gogorarazten dizkigun pelikularekin.

Suminetik gertuago beste ezer baino.

Uhinez uhin

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Bizi gara!, Dolua, S(u/a)minetik bakera, Zarautz Errukitsua

Zarautz Olatuak Barnealdeko itsaso batean hasi da azken 10 egun hauetako ibilbide eder hau, olaturik gabeko Urkulun. Urtegiaren inguruan, herrietako kanposantu ahaztuak ditugu, lur gainean dagenak eta akaso urperatuta daudenak. Aretxabaletako hilerria  bestela, Gipuzkoako zazpi ederrenen artean sartu dituzte, leiho erromaniko bitxia dela-eta, Apotzagako kanposantu eskoriatzar zirkularrarekin batera. Herriko plaza nagusian, eguna ondo amaitzeko, arimadun hitzaldi horietako bat ikus-entzuteko (eta sentitzeko) plazerra eduki nuen, “Hileta zibilak eta dolua” izenburuarekin eta Eider Otxoa bidelagunak eta Beñat Zubizarreta txelojoleak eskainia. Sortu zen magia horretatik, “Amama” (Asier Altuna) pelikularen pasarte horretara iritsi ginen, hileta zibilarena, Mursegok txeloa jotzen duena. Hilerrietatik urrun.

≈≈Maiatzaren 7a≈≈ 

Barnealdetik jarraituz iparralderuntz, kostaldetik gertu dagoeneko, Santa Engraziako baselizaraino ere heldu ginen, inguruko haran sakonak, mendiezagunak eta itsasoa bera ikusiz. Beste Eider batek, Zuriarrain, eta Arantza Aizpurua lagunek antolatu zuten saio bat, “Aulki Hutsak”-en proiekzioa eta solasaldia izan behar zena, baina Death Cafe moldatu eta atipiko bihurtu genuena. Aizarnan arratsalde hartan gure artean Joxe Arregi teologo ezaguna eduki genuen. Eta jorratutako kontu mamitsuen artean, niri bereziki erakartzen nauen bat konpartitu genuen: Heriotzaren kanala eta erditzearena, heriotzarako prestatzen diguten emaginei buruz. Eta bizitzaren hasiera eta amaieraren arteko lotura horiei buruz, testu bat (eskerrik asko, Basi):

“De manera similar al proceso del parto, hablar de qué esperar durante la agonía o entender que el proceso es predecible y, por lo general, indoloro, supone un consuelo y un sostén para los moribundos y sus seres queridos”

≈≈Maiatzaren 10a≈≈

Kostaldera ailegatuta, azkenean, Modelo zinema aretoan sartu ginen. Literaturia 2019-k zabaldu zizkigun tenpluaren ateak Ana Galarraga, Imanol Epelde, Mudoh eta Patxi Lurrari. 4tik 3 Zarauzko bizilagunak “S(u/a)minetik bakera”-ren lantaldean. Arrasateko estreinaldian gertatu zen bezala, publikoaren artean egon zen protagonisten minarekin konektatu ahal izan zuena, ideologia kidetasunetik baino bestelako dolu mota batetik abiatuta eta enpatia (eta erruki) horietatik. Zehazki dolu perinatal banatik gertatu ziren konexio horiek, lehen aipatutako Eider Otxoa Arrasateko emanaldian, eta Miren Rosekin Zarauzkoan.  “Zu naiz, ni zara”. Zaila da halabaina jendea erakartzea proposamen hauetara, suminez eta saminez bizi dute jende dexentek oraindik prozesu hau, bakera iritsi ezinda. SB bera akaso bisetan sartuko da laster, gure onenak emanda (AH bigarren gaztaroan dagoen bitartean). “Azken finean gizaki hutsak gara”.

≈≈Maiatzaren 12a≈≈

Azken aurreko uhinak Sabatore Mitxelena Ikastola-ra eraman gintuen. Eneritz Garmendia, Miriam Mendoza eta lehen aipatutako Miren Ros-ek antolatuta, ZHZ gure ekimen errukitsuarekin batera, “Heriotza bizi” solasaldian bizipen pertsonalak trukatu genituen, bihotzetik bihotzera, eta sare ederra josi genuen denon artean. Zerbaitekin gelditzen baldin banaiz bereziki konpartitutakoaren artean, bizitzaren amaieran ere edertasuna topatu dezakegula, baldintza batzuetan. Bai eta alaitasuna eta bizipoza ere. Bejondeigula!

≈≈Maiatzaren 14a≈≈

Azken olatuak Hondarribira eraman nau. Zainketa aringarriak eta egoera bereziak (dementziadunak, gaixo psikiatrikoak, garun paralisia dutenak, bazterketa egoeretan daudenak) eta gaixo pediatrikoak uztartu dituen jardunaldia izan da. Nerea Erkiagarekin joan naiz, proiektu ederra esku artean duen emakumea da. Gaur mamuei aurre egiteko kemena mantentzen lagundu dit. Eta esaldi bat oparitu: “Bizidunok begiak ixten dizkiegu hildakoei. Hildakoek bizidunoi begiak zabaltzen dizkigute”.

Gaur Pello semeak 13 urte egiten ditu, beste urte bat. Beste uhin bat.

≈≈Maiatzaren 16a≈≈

Desagertutakoak (3)

%A %B %e%q, %Y in Dolua, S(u/a)minetik bakera, Sarean, Zineman

desagertuakHodei Egiluzen kasuarekin abiatuta, desagertutakoen hari honi ekin nion blogean. 2017an topatu zuten galdakoztarraren gorpua, eta honek bidea eman zion behintzat familiari dolua itxi ahal izateko. Bestelako kasua da Borja Lazaro gasteiztarrarena, garai berean desagertu zena baina oraindik argitu gabekoa. Haren familiarekin eta Fernando Irigoien baztandarrarenarekin eta Miguel Angel Elorriaga iurretarrarenarekin osatu dute saio mamitsua “Ur Handitan”-en. Gomendagarria zinez.

Indarkeria politikoan murgiltzen bagara, indarrezko desagertuen arloan sartuko ginateke. Lur azpiko mundu erraldoia da, nazioartean historia garaikidean behin eta berriz tratatu izan dena 1970eko hamarkadatik hona. Argentinako guda zikina ziur aski adibiderik ezagunena eta latzena da, hango diktadurak ’70 eta ’80 urteetan eragindakoa, zineman luze eta zabal jorratutakoa (” La noche de los lápices” 1986an, “Ni vivo, ni muerto” 2001ean, “Kamchatka” 2002an, “Historias de aparecidos” 2005ean edo “El secreto de sus ojos” 2009an). Eta herrialde hartan bezala, Txilen, Kolonbian, El Salvadorren, Guatemalan, Mexikon, Espainian, Marokon, Aljerian, Palestinan, Iraken, Bosnian, Errusian, …

Euskal Herrian bueltan, oso aipatzekoa da Aranzadi Elkartean egindako lana memoria historikoaren inguruan, Italia, Polonia, Errumania eta Esloveniako erakundeekin batera. Ezaguna da Saharako desagertuen inguruan egindako lana. Eta tortura geurean xehe aztertzen egindakoa, hain lotuta desagerpenekin.

“Dancing with their fathers, dancing with their sons, dancing with their husbands, they dance alone” (Sting).

 

Adiorik Gabe (2)

%A %B %e%q, %Y in Antzerkian, Literaturan, S(u/a)minetik bakera, Zineman

Adiorik GabePasa den larunbatean, apirilaren 6an, Principal Antzokian aurkeztu zuten “Adiorik Gabe” ekimenaren laugarren ekitaldia. Inesa Ariztimuñok koordinatuta. Hain zuzen ere, DSS 2016ko hiriburutza kulturalaren haritik beste 3 ekitaldien jarraipena emanda. Gaur zortzi egindakoan, hiru izan ziren gogoratutako pertsonak: Jose Maria Elizegi “Mayi”, 1976an Donostian ETAk eraildakoa. Aiert Beobidek zuzendutako dantza saioa eskaini zioten. Gladys del Estal, bestela, Guardia Zibilak erail zuen 1979an Tuteran. Haren omenez, Koldo Almandozek zuzenduriko film laburra ikus-entzun genuen. Francisco Arratibel, azkenik, ETAk hil zuen Tolosako inauterietan 1997an. Juantxo Zeberiok zuzendu zuen haren omenezko pieza musikala. Mireia Galarza eta Isidoro Fernandez izan ziren haria josten batetik bestera ibili ziren aktoreak. Ekitaldi ederra, seme-alabekin konpartitzeko une hunkigarria.

Honekin oso lotuta, bereziki merezi duen testua publikatu zuen Pili Zabalak pasa den astean ere egunkarietan: “Sendabideak gure zauri kolektiboentzat”. Amu moduan lagatzen dizuet esaldi hau: “Indarkeriak kalte gehien egindako bost udalerrietan (Errenteria-Orereta, Arrasate-Mondragón, Elgoibar, Andoain eta Lasarte-Oria) akordioetara iritsi badira, Eusko Legebiltzarrean zergatik ez?”. Mikroan ahal da, baina makroan ezin.

Makroan, bitartean, posiblea izan da poliziaren abusuen biktimak aitortzeko legea aurrera ateratzea, hala Nafarroan nola Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere. Istilu artean atera ere, epaibideetara eramateko mehatxuekin lubaki batetik. Azken finean, besteen existentzia ukatuta, besteen humanitatea eta zauriei bizkarra emanda. Diagnostikoa bera ere (poliziek eragindako torturak eta erailketak) ukatzen baduzu, hurrengo urratsa blokeatzen duzu, sendabidea alegia. Zarataren erdian, zorionez, Maria Jauregi eta Iñaki Garcia Arrizabalaga desmarkatu dira Twitterren. Eider Hurtado telebistan “360 Grados” saioan. Edo Edurne Portela “El País”-en (“La caricia y la bofetada”).

Twitterren ere, Aitor Merinok ahotsa altxatu du TVEri ausardia gehiago eskatuz. “El silencio de otros” dokumental saritua (Almudena Carracedo eta Robert Bahar) eskaini dute telebistan egun hauetan, baina “Asier eta biok” ezinbestekoak blokeatuta jarraitzen du. Besteen existentzia ukatuta.

Ukazio eta blokeo horiei buruz zerbait badaki Harkaitz Canok ere, “Fakirraren ahotsa” (Susa, 2018) eleberrian jasotakoa, Imanol Larzabalen bizitza errealaren minetatik abiatuta. Bernardo Atxagak ere blokeoa pairatu behar izan zuen bere garaian “Soinujolarearen semea” (Pamiela, 2003) liburu bikainarengatik, orain zinemara eramandakoa. 

Adiorik gabe, gero eta gutxiago geratzen da “Suminetik eta saminetik bakera”  Zarautzen aurkezteko.

“Errealitatea ezagutzeko, errealitatea kargutzeaz eta errealitatea kargatzeaz gain, errealitatearen kargu ere egin behar da”. Ignacio Ellacuria.

Sareen sarea

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera, Zarautz Errukitsua

IMG_20190405_210113Donostian antolatutako ICIC 19 (International Conferenece on Integrated Care) nazioarteko biltzarraren jarraipena izan zen apirilaren 4ko topaketa. Deusto Health-etik koordinatuta, mahai inguru batean gure ibilbideak konpartitu genituen sei komunitate errukitsutatik: Patxi del Campok Gasteiztik, Julio Gomezek Santurtzitik, Naomi Hassonek Getxotik, Marcos Lamak Iruñeatik, Cristina Castillok Sevillatik eta neuk Zarauztik. Goizeko jardunaldian, Inverclydetik (Eskozia) eta Isle of Manetik (Ingalaterra) ere parte hartu zuten eta bideak zabaldu genituen nolabait eta noizbait harremanetan jarraitzeko.

Aspaldiko lankide eta lagunekin biltzea kontu ederra da, nola batek bestearengan eragiteko gaitasuna daukan, eta zeure maisuak eta erreferenteak direnekin mahai ingurua konpartitzea gauza handia da. Geure kasuan, hiru aurrekari eduki ditu ‘Zarautz Herri Zaintzaileak’ ekimenak urte hauetan:

  1. 2016ko abenduan “Los hospices en la sociedad actual” nazioarteko jardunaldia Gasteizen, Amaia Arce eta biok elkar ezagutu genuenean eta gure herrian zerbait egiteko beharra sentitu genuenean.
  2. Bigarrena, 2017ko martxoan, zerbait hori gauzatu genuenean gure lehendabiziko Death Kafea antolatuz. 21 udalerritan batera hartu genuen parte orduan DC masibo batean, HUCI mugimenduak zirikatuta.
  3. Eta hirugarrena, 2018ko urtarrilean, Getxotik bueltan liluratuta itzuli nintzenean.

2018ko maiatzean abian ipini ginen Anjel, Jabi, Amaia eta laurok, Zarauzko Udalean eta herriko hainbat eragilerekin batera. Julio Gómez izan zen gure aditu gonbidatua, hain zuzen ere, eta Naomi Hasson ere Bizkaitik etorri zen aurkezpenera. Hurrengo hilabetean, SECPAL 2018 biltzarra baino lehen beste DC masibo batean parte hartu genuen, Donostia, Orio, Gasteiz, Getxo eta Arrasaterekin batera.

Uda pasatu ostean, Myriam Berruete-rekin batera errukia martxan ipini genuen 2018ko urrian, “Etxean ala ospitalean hil” hitzaldi arrakastatsuarekin, ‘Zarautz On’ elkartearekin batera. Eta urtea amaitzeko, abendu bereziki gupidatsua eduki genuen: Alde batetik, Hirune Pellejerorekin (“Proyecto Sé+”) Iruñetik etorria Ikastolan saio bat egin zuena ikasleekin. Eta bestetik, Patxi Izagirre “Gabonak dira eta etxean aulki huts bat dugu” hitzaldiarekin Antonianon.

Amaitzeko, pasa den astean Eva Bilbao eta Agustin Erkiziak (“Biziraun” elkartetik) herrian emandako hitzaldi mamitsua suizidioari buruzkoa aipatu genuen. Baita datorren hilabetean Zarautzen aurkeztuko dugun obra eszenikoa ere, dolua eta indarkeriari buruzkoa, “S(u/a)minetik bakera” geurea.

Donostiako jardunaldia borobiltzeko, San Telmo museoan “Heriotza, ante la muerte” erakusketa interesgarrian bisita gidatua egin ziguten. Eta, amaitzeko,  “Comunidadades compasivas: creando entornos y personas compasivas con las personas al final de la vida” hitzaldia eman genuen Maider Grajales, Naomi Hasson eta hirurok.

Nolabait, apirilaren 4ko jardunaldi honek jarraipena eman dio lehengo matxoaren 21ean Donostian ere izandako  jardunaldiari, “Humanización y digitalización: nuevas perspectivas para la calidad asistencializenburukoa eta AKEB/AVCA erakundeak antolatutakoa. Bertan, Amaia Arce geureak eta Naomi Hassonek parte hartu zuten.

Sareen sarea ehunduz.

Munstroak edo pertsonak

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera

guggenheim armiarmaMunstroa itzuli da. Zeelanda Berriko paradisuan jo du bete-betean pasa den astean. Hegoaldeko uhartean izan da, herrialde osoko bigarren udalerririk populatuenean. Bilboko biztanleria bera duen Christchurchen. Komunitate musulmanaren aurkako atentatu bat izan da, eta munstroa arraza zurikoa, gutar bat. Familia “normal” batetik ateratako pertsona (hiltzaile ankerra).

Askoz errazagoa da bestela, munstroa islamista denean, gutarren aurka egiten dutenean. Munstroa  jendearen aurka. Zaila da desarmaturik dauden pertsonen kontra tiroka hasten den munstroa pertsonatzat hartzea. Jendetasunaren aztarnarik aurkitzea eta, aurkituz gero, onartzea. Onartzea munstrokeria eta jendetasuna batera topa daitezkeela pertsona bakar batengan. Gutariko edozeinengan.

Zalantza askoz gutxiago sortzen dute Jacinda Ardern bezalako emakumeek (pertsonek), paradisua kolpatua izan ostean komunitatea sostengatzen saiatzen ari den presidentea. Komunitatea, (pertsona) zuriek, maoriek, musulmanek eta abarrek osatutakoa.

Komunitatea, euskaldunak, espainiarrak, biak batera edo beste zerbait sentitzen direnek osatutakoa. Marta Buesa, Naiara Zamarreño, Ane Muguruza, Maria Jauregi, Sandra Carrasco, Inés Núñez eta Maider García bezalako emakumeek (pertsonek) osatutakoa. Ez baduzue “Hijas del silencio” ETB-2ko saioa ikus-entzun, hemen duzue ikus-entzungai. Goitik behera merezi du.

Info+: “Munstroa, antipodetatik etxera” (Urtzi Urrutikoetxea)

Buesarena

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera, Zarautz Errukitsua

sarabuesaPello semea eta biok Baskoniaren partidak ikustera Gasteizera joaten hasi ginenean, galdera oso logikoak egiten zizkidan: “Buesa Arena… Aita, eta nor zen Buesa?”. “Eta bere izena ipini zioten pabilioiari saskibaloi zalea zelako?”.

Fernando Buesaren kirol zaletasunei buruz gauza gutxi dakit. Interesgarriagoak iruditu zaizkit bere bi alaben ibilbideak euren aita ETAk erail osteko dolu urteetan. Batez ere elkarbizitzaren norabidean egindako deklarazioak. Baina definitiboa iruditu zait Gonzalo Britok haren blogean idatzitako artikulua: “El amor como posición existencial: La fuerza compasiva de una víctima de ETA”. Bideo batean, Sara Buesak emozioetatik aztertzen du bere dolua zelako izan zen, nola eman zion buelta hasierako mina, amorrua, beldurra eta traumari. Oso kontzeptu eraikitzaileak azaltzen ditu: Bigarren aukerak eta presoen bergizarteratzea. Errukia benetan zertan datzan. Zer den konpartitutako jendetasuna. Zer diren begirada gupidatsuak:

“Habían también otras miradas, y esas son las que grabo a fuego: miradas cercanas, tristes y serenas, cálidas y firmes, que conectaban con mi dolor, que me insuflaban fortaleza y me hacían sentir arropada en mi dolor”.

Britok konpartitzen du, halaber, mundu mailako bi ekimen mamitsuak: Alde batetik, “Daughters for life” (Israel-Palestina), eta bestetik “Amy Biehl Foundation” (Hegoafrika). Biek ala biek jorratzen dituztelarik indarkeriaren osteko beste erantzun posible batzuk, mendekutik kanpokoak. Bake hezkuntzaren eta errukiaren (bere zentzu osoan) aldekoak.

Pellori beste asunto hauek guztiak orain ez zaizkio interesatuko gauza handirik, baina Aiora eta bera zeozer entzuten ari dira etxean azken urte hauetan. Herenegun arte zer gertatu den hemen jakin behar dutelako.

PD.- Datorren igandean “360 grados” telebista saioan (ETB2) erreportaje bat eskainiko dute: “Hijas del silencio” (Marta Buesa, Naiara Zamarreño, Ane Muguruza, Maria Jauregi, Sandra Carrasco, Inés Núñez eta Maider García).

Errukiz

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera

dentro_derecha_cdArrasateko Udalak pasa den abenduan “Memoria partekatu baterantz (1956-2018)” txosten mamitsua aurkeztu zuen, alderdi politiko guztiek landuta eta sinatuta. Bertan jaso dituzte motibazio politikoa zuten indarkerien gertakariak 1956tik 2018 arte. Frankismoan pairatutako biolentziaren ondorioak aztertzen, 1956 urtea aukeratu dute abiapuntu moduan. Izan ere, urte hartan lehenengo aldiz salbuespen-egoera agindu zuten espainiar estatu osoan.

Tarte hartan, 18 pertsona hil dute guztira Mondragoen edo herritik kanpo arrasatear herritarrak zirenak, kronologikoki: Luis Santos Hernández, Argimiro García Estevez, Jesus Pascual Martin Lozano, Juan Moreno Chamorro, Esteban Maldonado Llorente, Iñaki Etxabe Orobengoa, German Agirre Irasuegi, Constantino Gomez Barcia, Agurtzane Arregi Letamendi, Aurelio Salgueiro López, Emilia Larrea Saez de Adana, Enrique Gomez Alvarez, Juan Luis Agirreurreta Arzamendi, Xabier Perez de Arenaza Sogorb, Mario Manuel Leal Baquero, Antonio Ramos Ramirez, Ambrosio Fernández Recio eta Isaías Carrasco Miguel.

Erailketa horietaz gain, 2 pertsona bahitu zituzten herrian bertan, Julio Iglesias Zamora eta José Antonio Ortega Lara. Bestela, kale borrokaren 57 eraso zenbatu zituzten guztira (horietako baten ostean pertsona bat hil zen azkenean, ospitalean egon eta gero). Halaber, 111 pertsonek segurtasun indarrek eragindako torturak edo tratu txarrak salatu zituzten.

Datu guztiak on-line kontsultatu daitezke patxadaz udal webgunean, “udal argitalpenak” atalean. Nor zen nor, nola, noiz. Eta informazio garrantzitsu honetaz gain, oso interesgarriak iruditu zaizkit testigantzak, herriko pertsona ezagun batzuk kontatutakoak lehenengo pertsonan. Abizenak alfabetikoki ordenatuta:  Javier Abalde, Lourdes Agirreurreta, Guadalupe Agirreurreta, Iban Arantzabal, Amaia Arrieta, Amaia Azpiazu, Sandra Carrasco, Olatz Etxabe, Francisco García (goian bego), Juan Karlos Garitano, Maria Dolores Jauregi, Iciar Lamarain, Julia Monge, Jon Sarasua, Ramon Urrizalki, Jose Ignacio Yarza, Marino Yuste eta Javier Zugasti.

Mondragoe izan da lan mardul hau egin duen azken udalerria, Andoainekin batera. Bidea irekitzen, lehenengoa Errenteria izan zen 2015ean. Ondoren, Elgoibar eta Lasarte-Oria 2017an. Bost udalerriak Gipuzkoakoak, orain arte. Gauzak mugitzen ari dira, zorionez, arlo “mikroan” behintzat. Zaratatik at, gerizpean, eta artaldetik aldenduta. Arlo “makroan”, egunero ikusten dugunez, dena zailagoa da. Ausardia behar da, konfiantza, pazientzia . Enpatia, hitz gakoa. Eta hortik urrats bat haratago, errukia: Hormak desegiten dituen kontzeptu ahaztua.

Zubigintza honetan, azken bi hilabete hauetan, aktibitate handia sumatzen ari gara: Maria Jauregi, Ane Muguruza, Rosa Lluch, Ibon Garate, Sara Buesa, Gorka Landaburu, Josu Elespe, Iñaki Garcia Arrizabalaga, besteak beste. Eta Etxerat-en esaldi bat: “ETAren biktima asko aurrerapauso bat ematen ari dira, beste espetxe politika bat publikoki aldarrikatuz. Eskertu nahi diegu sufritzen dugunokiko agertzen duten enpatia eta hori eskuzabaltasunez egitea, trukean ezer espero gabe”.

Zubi gupidatsu hauen mutur bietan edukiko genituen bi kontzeptu printzipioz kontrajarriak: Alde batean barkamena, eta bestean mendekua. Oraindik oreka nahikoa urrun dago, eta mendekuaren aldea askoz populatuagoa da bestea baino. Blog honetan beste batzuetan hitz egin dugu barkamenari buruz bet-betean, euren onurei buruz, hala eskatzen duenarentzat nola ematen duenarentzat. Kuriositatez, “Barkamenaren mendekua” (Éric-Emmanuel Schmitt) izenburuko liburua irakurri dut berriki, kontzeptu biak uztartzen dituena. Oso gomendagarria.

Testuinguru honetan, martxoaren 3a iritsi da, eta 43 urte pasa dira 1976 odoltsu hartatik. Aitortzarik eta justiziarik gabe, eta barkamen eskaera barik jakina. Dolu trabatuak, oztopatuak, debekatuak, ez onartuak. Gauzak zelan egin behar ez diren erakusten duen eredu txarra.

Eredu hobea, aldiz, pasa den abenduan hil zen Amos Oz idazle israeldarra. Ekialde Hurbileko gatazka eternalean zubia izan nahi zuen idazlea.

Maiatzean egingo dugu hurrengo funtzioa “S(u/a)minetik bakera”, Zarautzen. Gonbidatuta zaudete.

 

Barkamenaren mendekua

%A %B %e%q, %Y in Literaturan, S(u/a)minetik bakera

barkamenarenmendekuaBarkamenaren kontzeptuari beste modu batez begiratzeko bidea. Indarkeriara, gizakien arteko gatazketara eta errukira hurbiltzeko saiakera ona. Liburuaren izenburua bera mundiala iruditu zitzaidan. Lau istorio kontatzen ditu: Barbarin ahizpa bikien istorioa, euren arteko lehia, gorrotoa eta gupidaren arteko sokatira. “Mademoiselle Butterfly” da bigarrena, opera famatuak bezala gizon boteretsu eta emakume apal baten arteko maitasun istorio ezinezkoarekin. Hirugarrena, “Barkamenaren mendekua” bera, kartzelan dagoen serial killer eta bere biktima baten amaren arteko harremana islatzen duena. Laugarrena, azkena, armada nazian ibilitako agure eta neskato baten arteko topaketarekin.

Éric-Emmanuel Schmitt idazle frantziar-belgiarrarenak dira halaber Monsieur Ibrahim et les Fleurs du Coran (2001) eta Oscar et la Dame rose (2002). Lehenengoarekin egindako pelikula erabat gomendagarria da, eta bigarrena ere zinemara eraman zuten arrakasta gutxiagorekin. Hala ere, jorratutako gaiak oso interesgarriak dira: minbizia haurtzaroan, isiltasun konspirazioa eta erlijiotasuna. Azken puntu honekin lotuta, erlijioaren alde ilunarekin zehazki, sexu indarkeriaren kasuak agerian gertatzen ari diren aro honetan, gomendagarria iruditu zait “Piztiak” artikulua, Goizalde Landabasorena.

Barka itzazu eragozpenak.

 

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer

Skip to toolbar