You are browsing the archive for Zaintzaileak.

Gainontzeko egunak

%A %B %e%q, %Y in Osatzetik Arintzera, Zaintzaileak, Zineman

LosdemasdiasPasa den ostegunean Donostiako Principe zinemetan ikus-entzun ahal izan genuen Carlos Agulló zuzendariak egindako dokumentala, “Los demás días”Amaia Gozategi nekaezinak antolatu zuen pasea, Orioko Mandalara Taldearen bidez. Zarautzeko urte hauetan behin baino gehiagotan eduki dut Amaiarekin egoteko plazerra, beti ere saltsa hauetan, eta ostegunean Izaskun Andonegi (Bidegin), Lori Thompson (Matia) eta hirurokin moderatu zuen pelikularen osteko solasaldia.

Dokumentala bera zentratuta dago zainketa aringarriak, ospitalekoak eta etxekoak, modu dibulgatiboan zer diren kaleko jendeari azaltzen. Oso era egokian islatzen du, egia esan, zertara dedikatzen garen erizain, psikologo, mediku eta abar batzuk. Gainera, protagonista den Pablo Iglesias medikua publikoari oso erakargarria suertatzen zaiola ohartu ginen lehengo eguneko proiekzioan. Baina, gauza guztien gainetik, nabarmenena da zuzendariak lortutako testigantzak, hala pazienteenak nola senide edo zaintzaileenak. Horrek sekulako indarra ematen dio lanari, benekotasunarena, eta horrelakoak lortzeko dauden zailtasunak kontuan hartuta, txalogarria da benetan.

Modu hain esplizitoan egindakoa azken 12 urteotan izan da, eta dokumental honek nolabait “Las alas de la vida” (2006), “El último viaje” (2008), “Quimio” (2009), “La travesía” (2011), “Compañeros de viaje” (2013), “Au-delà de la colline et la brousse” (2014), “Cancer: the emperor of all malladies” (2015) eta “El viatge definitiu” (2016) lanak osatzen ditu.

Badakizue, egunen batean hilko gara, baina gainontzeko egunetan ez.

 

Zaintzaileak zaintzen?

%A %B %e%q, %Y in Onkologikoak ez direnak, Zaintzaileak

zaharegoitzaNork zaintzen ditu geure adinekoak (umeak) geuk ezin dugunean? Latinamerikatik etorritako andreak, Errumaniatik, nondik etorri behar izan dira geure adinekoak (umeak) zaintzen dituztenak? Zenbat zahar-egoitza behar dira eskaintzari aurre egiteko? Zenbat langile behar dira zahar-egoitzetan geure adinekoei atenditzeko? Zenbat ipurdi-garbitzaile?

Zaharkitutako gizarte batean bizi gara, hemen eta Lehen Mundu osoan orokorrean. Zimurrak, gaixotasun kronikoak, Alzheimer, hauskortasuna. Baliabideak, planak, politikak diseinatzen dira errealitateari behar bezala erantzuteko. Baina batzuetan ez da nahikoa. Ez dakit zeuei, baina neuri oso deigarria iruditzen zait orain dela urte bat Bizkaiko zahar egoitzetan piztutako lan gatazka. Hauskorrak adineko egoiliarrak, hauskorrak zaintzaileen lan baldintzak.

Nork zainduko gaitu?

Info+: “Esku nahikorik ez“.

Aitajauna

%A %B %e%q, %Y in Antropologia apunteak, Oroimenean, Zaintzaileak

ikazkinaMenditerapia: Naturan zeharkaldiekin gozatu, tontorrez tontor gorputza eta arima elikatuz. Gauza gutxi bururatzen zaizkit hau baino betegarriagoak, laneko geure ur handietatik kanpo.

Beste garai batean, mendia bera zen ogibide. Eguraldi kontuak gaurko modu obsesiboan begiratu barik, benetako hotza, benetako lainoak eta benetako elurra eta euria zeudenean. Hori guztia egunez eta gauez, txondorra zaintzen adarrekin eta belarrarekin egindako etxoletan lo egiten (edo), orain ditugun arropa termikoak eduki barik.

Hizkuntzak ikasteko, hegazkin batean montatu ordez, mandoa hartu eta Elgeako mendilerroa zeharkatu Araba aldean gaztelania deskubritzeko. Elizmutil, abeltzain, ikazkin, senarra, aita, anaia… Desberdin bizi eta hiltzen da hirietan eta herrietan, ospitalean edo etxean, kalean edo baserrian. Kasu batzuetan oraindik ere horrela gertatzen da, zorionez. Familia alboan eta bikain zainduta, herriko medikuaren laguntzaz, historian beti izan den moduan. Baretasunez, naturaltasun osoz, dotoreziaz. Bizi izan zaren moduan hil, zirkulua osatuz.

Gainera maiatzaren egun seinalatu batean. Bestela ere ez ginen ahaztuko, baina horrela are gutxiago.

 

Hasierarako itzulera

%A %B %e%q, %Y in MikroIpuinak, Onkologikoak ez direnak, Zaintzaileak

ilargiaGauero legez ogera lagundu eben, nahiz eta gau hori desbardina izan. Ilusio guztiagaz sartu zan ogean Begoña Bilbao, jausitako hortza burukoaren azpian kontu handiz lagata, beste hainbatetan egin bezala. Abizen arrunteko aspaldiko sagua orduan, teilatuko Maritxu gona gorriduna gaur: “Eutsi hagin zaharra”, mantra baten moduan, “eta ekarri barrixe”, lokartu arte errepikatu, “eutsi hagin zaharra”, behin eta barriz, “eta ekarri barrixe”, ostera be…

Lo, Izaskun Ibarra zaintzaileak hurrengo goizean horrela topatu eban, irribarrea ezpainetan. Arretaz pakete txiki bat almohadapean utzi eta hortz zaharra eroan. Burua ez da erabat galtzen, beti gelditzen da guardian neuronaren bat, zubi lanak egiten iraganaldiagaz, edo hori esaten dau behintzat Itziar Deba medikuak.

Horregaitik musika.

Tratu txarrak zainketa aringarrietan

%A %B %e%q, %Y in S(u/a)minetik bakera, Zaintzaileak

tratutxarrakPasa den astean Bilbon egon nintzen Arreta psikosozialari buruzko I. Jardunaldian, La Caixako Santurtziko taldeak (HSJD) antolatuta Donostiako Matiakoarekin batera. Oso mamitsua izan zen, asteotan pare bat post blogeratu nahi dut eta hona lehenengoa.

Irune Azkuenaga lankide ohiak duela urte gutxi batzuk “Tratu txarrak Etxeko Ospitalizazioan” izenburuko saio klinikoa aurkeztu zigun Gurutzetako zerbitzuan baitan. Zer pentsatua eman zidan. Orain Guiomar Agote Matiako psikologoak gaia ekarri du arreta aringarria osorik kontuan hartuta. Hasteko, Trauma osteko Estres Asalduraren barruan sartzen dela komentatu zigun. Sistema linbikoan dagoela instintoen eta emozio basikoen esparrua. Suminaren pilatze fasean arazoak sukaldatzen direla. Eta geure lan arloan ikus dezakegun egoera posible bat dela, erasotzailea orain gaixoa denean eta biktima zaintzailea, nolabaiteko rol aldaketa alegia, botere oreka zeharo desberdina. Dolu konplexuaren arriskuaz. Antsietateaz, autoestimaz, sexualitate arazoetaz, umeen faktoreaz.

“Gakoa” programarekin elkarlanean dabiltza Matian, Teresa Peñarekin tartean, eta Sevillako SECPALeko Nazioarteko Biltzarrean ere aurkeztuko dute euren lan ildo interesgarri hau datorren hilabetean. Erabilitako ereduen artean, Elleanor Walker, C. Welland, D. Wexler eta Victor Franklena bera aipatu zituen, besteak beste.

Ekarri asko!

Francisco

%A %B %e%q, %Y in Osatzetik Arintzera, Zaintzaileak

ALMAGROBere herrian gertatzea nahi zuen, baina azkenean handik 600 kilometro ingurura izan zen, geurean. Gizon metodikoa zen, alaben arabera, dena kalkulaturik eta txukun gustatzen zitzaion. Eta hala gertatu zen azkenean. Geurera iritsi eta apurka-apurka makalduz, lasaitasunez, egunak joan eta etorri beherantz, bakeaz. Alabek inguratuta, gizon alarguna emozionatu egin zen bere emazteaz hitz egin genuenean, hainbeste maite izan zuenez. Eta orain maitasun horrek ospitaleko gela betetzen zuen, bere herritik 600 bat kilometrotara.

Giro horretan, zertara itxaroten ari zen? Zeren falta oraindik? Bazetorren heriotza, familia oso prest zegoen, baina berak egun bat gehiago behar zuen. Medikazio konturik ez zen, gero konturatu ginen. Gabonetako asteburua gainditu eta bazegoen. Abenduak 28 eduki arte itxarotea, hori zen Francisco! Jaio zinen egun berean hil zara. Familiaren konpainian. Oheburuko zeure erizain kuttun eta medikuarekin. 10:30etan puntu-puntuan. Beste suerorik farmako gehiagorekin ez zenuen behar.

Hori zen.

Alboan

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Zaintzaileak, Zineman

oreinaitasemeaAita-semeak? Eroritakoaren ondoan egoten badaki gazteak behintzat. Ikastea tokatzen zaigu geuri, edo geuk irakastea beste batzuei. Halabeharrez, maitasunez, profesionalki… Alboan egoten ikasi dutenak zaintzaileak dira, bizitzak, senak, beste senide batzuk, lagunek edo gaixoek eurek irakatsita. Zaintzaile anonimoak edo Oskar Tejedor-ek “Cuidadores”  (2010) dokumentalean ederki islatutakoak. ‘Nola gustatuko litzaiguke geuri zaintzea?’, galdetzen digu legazpiarrak.

Eta jausitakoak. Alzheimer ankerra 2007an Pasqual Maragall eroriarazten hasi zen, baina Carles Bosch-ek bere borroka jaso zuen  “Bicicleta, cullera, poma”  (2010) dokuan. Eta aste honetan bereziki gogoratzen ari garen Mikel Truebaren bizipoza, José Javier Pérez-ek jasotakoa Alma” (2011) bikainean.

Pelikula hirukote hau inspirazio iturri nagusia izan zen geurea sortzeko, atzo Arrasaten gogora ekarri genuen moduan. Aulkiak leporaino bete-beteta zeuden Kulturate aretoan.

‘In crescendo’.

Hurrengo emanaldiak.

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer

Skip to toolbar