You are browsing the archive for Zarautz Errukitsua.

Abendu bereziki gupidatsua

%A %B %e%q, %Y in Dolua, Zarautz Errukitsua

SanzEneaElurrarekinAzaroan eta abenduan hildakoak modu berezian gogoratzen ditugu. Hilerrira hurbiltzeko tradizioa hein handi batean mantentzen dugu azaroaren hasieran eta beste errito laiko batzuk gehitzen ari dira azken urte hauetan. Gabonak, bestela, herrialde tradizionalki kristauetan ospatzen ditugun jaiak dira. Familian biltzeko garaia da, urruti bizi diren senideak edo lagunak berriro topatzekoa. Eta hain zuzen ere horregatik, denok modu batean edo bestean etxean ditugun aulki hutsak presenteago edukitzen ditugu.

Aurten, martxan ipini dugu “Zarautz, Herri Zaintzailea” izeneko ekimena lau herrikidek, hiri errukitsuen mugimendu globalaren barruan (“compassionate communities”, “ciudades compasivas”…). Helburu nagusien artean, herrian heriotzaz eta doluaz hitz egiteko esparrua sortzea da, urtean zehar “Death Cafe” nazioarteko dinamika eskainiz talde txikietan, zainketa aringarrien kultura zabaltzea hitzaldien eta zineforumen bidez herri mailan eta beste udalerri errukitsuekin elkarlanean aritzea.

Gauzak horrela, abenduaren 12an Salbatore Mitxelena ikastolarekin elkarlanean, egun osoko jardunaldia prestatu dugu zahartzea, hauskortasuna, gaixotasun sendaezinak, heriotza eta dolua gaiak hartuta. Goizean saio bikoitza planteatuta dago DBH 4ko ikasleei begira, eta arratsaldean beste bat gurasoei zuzenduta.

Horretarako, gurekin edukiko dugu Hirune Pellejero psikologoa, Iruñeko San Juan de Dios ospitalean lan egiten duena eta “Proyecto Sé+” egitasmo interesgarriaren partaidea. Izan ere, 2015ean abian ipini zuten proiektua HSJD ospitaleak (Claudio Calvo, Marcos Lama eta taldekideek) eta Nafarroako Gobernuak, foru erkidegoaren hainbat ikastetxetan. Egitasmoaren ibilbidearen nondik norakoak konpartitu ez ezik, saio interaktiboak proposatu dizkigu Hirunek. Halaber, hezkuntza arloko proiektu handi hau “Pamplona contigo / Iruña zurekin” ekimen handiagoaren barruan dago, hiri errukitsu moduan. Zentzu horretan, bi komunitate errukitsuen arteko topaketa ederra izango da.

Bestela, abenduaren 14an 19:00etan Patxi Izagirre psikologoak Antoniano aretoan emango du “Gabonak dira eta etxean aulki huts bat dugu” izenburuko hitzaldia. Bartzelonan Alba Payàs-ek orain dela urte batzuk abiatutako topaketa eskema bera ekarri nahi izan dugu Zarautzera lehenengo aldiz. Donostian, adibidez, Izaskun Andonegi adituak azken urte hauetan ekitaldi mota hau antolatzen du “Bidegin” elkartekideekin batera.

 Patxi Izagirre doluan espezializatuta dago eta herrian ezaguna da arlo honetan egindako lanagatik. Besteak beste, doluaren inguruko formakuntza egin zuen Alba Payàs berarekin eta zainketa aringarrietan Vic-eko ospitalean. Besteak beste, EHU/UPVn doluari buruzko uda ikastaroetan zuzendaria izan da hainbat urtez, besteak beste, eta hezkuntza arloan ugariak izan dira bere hitzaldiak, tailerrak eta interbentzioak ikastetxeetan (Salbatore Mitxelena ikastolan besteak beste) eta abar. Halaber, sarritan kolaboratzailea izan da bertako hedabideetan (Diario Vasco, Noticias de Gipuzkoa, Gara, Euskadi Irratian…).

Azkenik, abenduaren 19an urteko azken Death Cafea zerbitzatuko dugu betiko lekuan eta betiko orduan. 

 

Zu berriro ez ikusteko ideia ganorabakoa

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Dolua, Literaturan, Zarautz Errukitsua

rosamonteroEz da doluari buruzko liburua, edo ez hori bakarrik. Plano paraleloetan Curie senar-emazteen bizitzak eta heriotzak ekartzen ditu Rosa Monterok alde batetik, eta bere arlo pertsonaleko gora-beherak bestetik, haren senarraren heriotza eta honek sortutako dolu prozesua barne. Irakurri beharreko liburuen zerrendan neukan hau sartuta, eta egun hauetan zorra atseginez kitatu dut. Idazleak ez ditu irakurlearekin aparteko hausnarketak konpartitzen, baina hain zuzen ere pertsona ezagun (ospetsu) batek gureak ere diren ezinegonak eta bestelako sentipenak plazaratzeak klandestinitate puntua gainetik kentzen laguntzen du asko. Are gehiago urteko sasoi urdin honetan.

Izan ere, hilabete erdi euritsu eta fresko hauek zeharo aproposak dira hausnarketarako. Domu Santuk, Arimen Egunak eta Eguberriak heriotzaz eta mundu honetan jada ez daudenetaz gogoratzeko aukera ematen digute. Urtero badaude garai honetan “Aulki Hutsak” dokumentalaz oroitzen direnak, eta aurten bereziki eskatua izan da: Leioan azaroaren 21ean (EHUren bidez), Hernanin abenduaren 13an (herriko Hezkuntza Plataformarekin) eta Eibarren abenduaren 18an (AECC). Bost  urte pasatu dira Elgetan lehenengo aldiz estreinatu genuenetik, aldaketak eduki ditugu gure esparru pertsonaletan edota profesionaletan lanaren egileek eta protagonistek, bizitzak aurrera egin du. Baina ausartuko nintzateke esatera denbora honetan aurrera egin dugula dolua eta heriotzaren arloan: Hezkuntza mailan txertatzeko urratsak ematen, gero eta pelikula eta liburu gehiagotan aipatzen dira gai hauek, Death Cafeak gurera ekarri ditugu, komunitate errukitsuak martxan ipini.

Hain zuzen ere, Zarautzen adibidez, abenduaren 14an Patxi Izagirre edukiko dugu gurekin, Gabonetan etxean ditugun aulki hutsei buruz aritzeko.

Errukia martxan

%A %B %e%q, %Y in Zarautz Errukitsua

ZHZ Myriam2Datorren zapatuan izango da Zainketa Aringarrien nazioarteko eguna, urriaren 13an. Horren haritik, Gasteizen urriaren 18an hitzaldi bat antolatu dute Fidel Delgadorekin (“Morir no es lo que parece“). Eta Getxon, urriaren 23an, Jesus Sanchez eta Leire Collazosekin (“Heriotz aume eta gazteen ikuspuntutik”).

Gure herrian, bestela, aurreratu egin gara aste honetan. “Etxean ala ospitalean hil” izeneko hitzaldi ederra eskaini zigun Myriam Berruete medikuak, Donostia Ospitalean lan egiten duena Etxeko Ospitalizazioan eta, besteak beste, zerbitzu horixe martxan ipini zuen aitzindari moduan Zumarragan, orain dela 10 urte. Iraileko uda ikastaroan eskainitako oso antzeko aurkezpena egin zuen Myriamek asteartean. Jende mordoa etorri zen Antonianoko aretora, 170 pertsona inguru bertan eta 40 bat streaming-en bidez jarraituz beste toki batzuetatik (!). Publikoaren artean, Gasteizko ekimen errukitsuaren partaide oso aktiboak eta “Arinduz” elkartearen zuzendaritza batzordekideak diren Alberto Melendez (presidentea) eta Miren Urkiza egon ziren. Gaiak, hizlariak berak eta Zarautz On elkartearen antolakuntzak eta eskarmentuak ahalbidetu dute arrakasta.

Orain dela 5 hilabete, Anjel Irastorza, Amaia Arce, Jabi Bereziartua eta laurok abian ipini genuen “Zarautz, Herri Zaintzailea”-ren ekimen errukitsua herri honetan. Udal areto batean egindako aurkezpena eta gero (Julio Gomez-ek ederki lagunduta), Death Cafe edizio bi aurrera atera dugu. Baina asteartekoa izan da herri mailan egin dugun ekitaldirik handiena orain arte, Zarautz On-ekin elkarlanean. Zoragarria. “Radio Euskadi”-tik interesa azaldu digute hitzaldiari buruz irratian jarduteko. Bejondeigula! 

Aurrerantzean, Salbatore Mitxelena Ikastolan pasa den ikasturtean hasitako bidetik, hurrengo hilabeteetan ere beste jarduera batzuk prestatzen gabiltza ZHZtik, Eneritz Garmendia eta Miren Ros ikastolako eragileekin batera. Kasu honetan, beste hiri errukitsu batekin sarea josten. Iruñearekin alegia. Laster zehaztasunak emateko gai izatea espero dugu.

Amaitzeko, Patxi Izagirre psikologoa eta doluan aditua ekarri nahi dugu abendu aldean. Gabonetan etxeko aulki hutsen pisuaz eta garrantziaz patxadaz ohartzeko.

Gupida martxan. Erruki ON.

‘Orduan, min horrek eraginda, boz bat askatzen du isiltasuna urratuz. Urratuz, bai, ezen boz horiek arrakalak dira, eten bat ohiko elekan. Eta boz horiek, ukabil itxi airera bihurtuaren eran harro, xuxurla isilean edo ahora jaio gabe bular barruan itoa izan, gauza bera bilatzen dute: jasoak izatea, entzunak izatea, justizia baten aitorpena, kontsolamena, errukia.’ (“Errukiaren saria”, Iñaki Irazu).

Tabuen artean tabuena

%A %B %e%q, %Y in Zarautz Errukitsua

Edouard_Manet_-_Le_SuicidéBereziki ezkutatzen den errealitate zati bat da suizidioarena. Balizko “deialdi efektua” da askotan ematen duten arrazoia arazo hau ikusezina eta entzunezina izan jarraitzeko, historia bera baino zaharragoa den fenomenoa.

Gaur egun, mundu mailan jende gehiago hiltzen da bere buruaz beste eginda, hilketa guztiak gehi gerra gatazkak batera kontuan hartuta baino. EAEn, bi egunetatik behin pertsona bat hiltzen da arrazoi honengatik (!). Dimentsio erraldoiak ditu beraz suizidioak, eta Zarauzko bi bizilagunek abian ipini zuten iaz “Biziraun” elkartea (Maite dugun norbaiten suizidioak mindutako pertsonen elkartea), Eva Bilbao eta Agustin Erkiziak alegia. Honi buruz hitz egiteko, gaia iluntasunean ez gelditzeko. “Ur handitan” ETBko programan euren parte hartzea oso baloratua izan zen.

Halaber, bai iaz baita aurten ere EHUko uda ikastaro batean parte hartu dute egun hauetan, “El suicidio: abordaje multidisciplinar” izenburupean. Cristina Blanco, Iñaki Kerexeta, Jon G Ormaza eta Patxi Izagirre irakasleen artean egon direlarik, besteak beste. Gaur “Diario Vasco”-n irakurritako elkarrizketan, interesgarria iruditu zait “autopsia psikologikoa” kontzeptua.

Gupidatik eta elkarlanetik, oso kontuan hartzeko esparrua da “Biziraun”-ek aurrera daramana. Hurrengo hilabeteetan, aportazio handia izango litzateke Zarautzen ere, herri errukitsu moduan, euren lana  plazaratu ahal izatea.

Iruñea zurekin

%A %B %e%q, %Y in Aulki Hutsak, Bizi gara!, Zarautz Errukitsua


pamplona-verano-400x300Udan bete-betean, Iruñetik burura datozkigun irudi tipikoak eta topikoak jendez betetako plazak eta kaleak izaten dira, zuriz jantzitako pertsonak eta zezenak kalean gora eta behera (ai-ai-ai-ai!). Azken urteotan, tamalez, bestelako irudi ez hain festiboak eta alaiak jaso ditugu, sexu eta indarkeriarekin lotutakoak.

Hiriak, alabaina, bestelako taupadak jasotzen ditu uda osoan zehar. Ez San Ferminek ezta bestelako santuk ere ezin dute ebitatu gaixotasunek aurrera egitea, pazienteak ingresatuta egotea festa kalean dagoen bitartean eta, unea iristen denean, jendea hiltzea, uztailean izan edo abuztuan.

“Pamplona contigo” ekimenak, hain zuzen ere, kontzientzia hori piztea du helburuen artean. Komunitate errukitsuen sarean sartuta, egitasmoen artean “Proyecto Sé+”  guztiz azpimarragarria dute: Eskolan zelan txertatu hauskortasun eta heriotzaren errealitatea, aitatxi eta amatxirekin lotuta ez ezik, beste edozein pertsonarekin ere, ikaskideren bat ere barne adibidez. Sare berean txertatuta, gure komunitate errukitsutik saiatzen ari gara eurekin elkarlana egitea 2018-19ko ikasturterako, hemen Zarautzen.

Irailean, bitartean, Nafarroako Unibertsitateak antolatu du “Gaixotasun aurreratu eta terminalean zainketa eta laguntza” izenburuko udako ikastaroa, Maria Arantzamendik koordinatuta. Bertan egongo naiz ni ere geure aulki hutsekin (5 urte estreinatu genuenetik!). Ikastaroa prestatzen ari diren  modua kontuan hartuta, ondo bakarrik atera daiteke.

Udan bete-betean, Zarautzetik jendeari burura datozkion irudi tipikoak eta topikoak hondartza, surflariak, izozkiak eta Argiñanoren jatetxea dira. Herriak, alabaina, bestelako taupadak jasotzen ditu uda osoan zehar…

Hiri zaintzaileak

%A %B %e%q, %Y in Zarautz Errukitsua

zarautzhondartzaBadoa martxoa sendo aurrera. Eta bagoaz Amaia, Jabi eta hirurok tinko urratsak ematen. Getxo, Gasteiz, Iruñea, Santurtzi… Geurean ere izan daiteke. Sekulako mugimendu aberatsa du herri honek, bizi-bizirik. Eta argazkian han fondoan, sortaldean, Talaimendiren atzealdean, han dagoen herrian mugitzen dena ere ez da makala.

Momentuz ez dugu gehiago kontatuko. Baina sukalde lanak behintzat ondo doaz, bor-bor, astiro, lapiko artean izan behar den moduan. Mikrouhinak eta abar albo batera lagata.  Aurreko post batean idatzi nuen moduan, fer-se totes les il.lusions possibles...

Eta ilunabarrak? Sukaldari langileentzat.

 

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer

Skip to toolbar